Pod Babią Górą kultywują pasterską tradycję (dużo zdjęć i wyniki)

LIPNICA WIELKA. Już po raz 40 Orawiacy i ich goście spotkali się pod Babią Górą na Przywarówce, aby odtworzyć dawne pasterskie zwyczaje, gry i zabawy.

Tym razem jubileuszowe święto trwało aż dwa dni. W sobotę była uroczysta msza święta w kościele p.w. Św. Łukasza Ewangelisty oraz wieczornica poświęcona inicjatorowi Święta Pasterskiego Ludwikowi Młynarczykowi. Okazją do niej była nie tylko okrągła rocznica Święta Pasterskiego, ale i 55-lecie przybycia Ludwika Młynarczyka na Orawę.

A niedzielę zdominowały konkursy i występy na scenie tuż obok „Górskiej Przystani’. Jubileusz uroczyście otworzył osobiście wójt Bogusław Jazowski, zagrała też strażacka orkiestra dęta z Lipnicy Wielkiej oraz Lipnicka Muzyka. Ludwik Młynarczyk otrzymał uroczyście medal ministra kultury „Zasłużony dla Polskiej Kultury”.

Wielka furorę zrobiły pasterskie konkursy. Startowali w nich zawodnicy nie tylko z Orawy, ale i Podhala, a nawet z odleglejszych regionów Polski. Tak było np. podczas konkursu wspinania się na moja. Choć początkowo do konkursu zapisał się tylko jeden zawodnik, to ostatecznie w konkursie wystartowało ich siedmiu. Chętnych za wiele nie było do dojenia kozy. Nie brakowało ich za to do picia żyntycy na czas i strzelania z bica pasterskiego. Szczególnie dobrze wychodziło to bardzo młodym chłopakom. Bardzo niebezpiecznie było za to podczas rąbania i piłowania drzewa. Wióry leciały naokoło, tak jak i kawałki rąbanego drewna. Zdecydowanie najszybciej zakończył się konkurs koszenia trawy. Nic w tym dziwnego zawodnicy startowali równocześnie i dawali z siebie wszystko.

Scena była też miejscem występów regionalnych zespołów. Zaprezentował się na niej Dziecięcy Zespół Regionalny „ORAWSKIE DZIECI” z Lipnicy Wielkiej oraz Zespół Regionalny „MAŁOLIPNICANIE” z Lipnicy Małej, Zespół ORAWIANIE im. HERÓDKA z Lipnicy Wielkiej, a także gościnnie Zespół BKZ Bukowinka z Braväcova ze Słowacji.

Wiele radości dostarczył Kabaret Truteń oraz zespoły: 4 A.M. z Turku koło Poznania, ładując wszystkich prawdziwą rock’n’rollową energią oraz niepowtarzalny zespół INO ROS.

Tradycyjnie Świętu towarzyszyły stragany z rękodziełem, wyrobami regionalnymi oraz góralskimi serkami i oscypkami. Nie zabrakło oczywiście i stoiska Babiogórskiego Parku Narodowego.

Po raz pierwszy Święto Pasterskie zorganizowano w 1974 roku, jej ojcem i pomysłodawcą był Ludwik Młynarczyk, ówczesny szef wielkolipnickiego ośrodka kultury. – W Nowym Targu był wówczas Powiatowy Ośrodek Kultury, a jego dyrektorem Adam Sawina. Zaproponował, aby każdy region miał swoje własne charakterystyczne święto, odzwierciedlające miejscowe zwyczaje i tradycje – wspominał Ludwik Młynarczyk. – Bukowina miała Sabałowe Bajania, Poronin – Poroniańskie lato. Pomyślałem sobie, czemu by u nas nie nawiązać do tradycji pasterskiej i tak powstało nasze święto.

Tradycja organizowania spotkań pasterskich sięga jednak okresu dwudziestolecia międzywojennego, czasy te pamiętał Karol Fitak, który był wówczas pasterzem. – Święto pasterskie odbywało się zawsze w pierwszy poniedziałek po 2 sierpnia, czyli po Nawiedzeniu Matki Boskiej. Za węgierskich czasów był w Lipnicy Wielkiej jarmark, zwany przez nas kiermas, to właśnie po nim pasterze biorąc juzynę szli na pastwiska, gdzie palili ogniska i organizowali różne konkursy np. strzelania z bicza czy wchodzenia na moje…

Przed laty przygotowywano typowe pasterskie jedzenie: kwaśnicę, pieczone ziemniaki, wszelakie przetwory z mleka: serwatkę, żętycę, sery, twarogi, a na ognisku smażono na skwarkach i boczku jajecznicę. – Wolarz (pasterz wołów) rozpalał watrę, a inni mu w tym pomagali, potem wszyscy razem budowali koliby, pasterze „ujkali”, a kobiety doiły krowy, kozy i śpiewały. Dzisiejsze święto to tylko odtworzenie tego, co dawniej bywało…

Warto przypomnieć, że początkowo Święto Pasterskie odbywało się w Lipnicy Wielkiej pod starą lipą na Przywarówce, potem, gdy gmina została połączona administracyjnie z Jabłonką, święto organizowano naprzemiennie w obu miejscowościach. W momencie reaktywacji wielkolipnickiej gminy powróciło ono pod Babią Górę, na Przywarówkę i tak jest do dziś.

Duża galeria zdjęć

Wyniki z konkursów pasterskich
organizowanych podczas 40-tego Święta Pasterskiego
w dniu 06.07.2014 r.

1. Koszenie łąki:
I miejsce – Bronisław Bandyk – Przywarówka (31,2 s)
II miejsce – Stefan Spyrka – Skoczyki (34,86 s)
III miejsce – Szymon Karlak – Murowanica (38,86 s.)
IV miejsce – Michał Janowiak – Centrum (41,02 s)
V miejsce – Sławomir Michalak – Kaczory (42,36 s)

2. Ręczne piłowanie i rąbanie drzewa:
I miejsce – Marcin Karkoszka, Piotr Karkoszka – Kiczory (30,74 s)
II miejsce – Krzysztof Staszek, Stanisław Staszel – Ciche (32,18 s)
III miejsce – Jacek Stępień, Rafał Jasiura– Przywarówka (49,21 s)
IV miejsce – Andrzej Janowiak, Andrzej Dziubek – Centrum (50,35 s)
V miejsce – Sławomir Michalak, Jerzy Ignaciak – Kiczory (50,93 s.)
VI miejsce – Szymon Karlak, Antoni Surowczyk – Murowanica (53,85 s)
VII miejsce – Jacek Rolnik, Piotr Kocur – Skoczyki (2.23,78 s)

3. Wspinanie na Moja:
I miejsce – Paweł Ogórek – Przywarówka (34,81 s)
II miejsce – Bartłomiej Węgrzyn – Skoczyki (53,19 s)
III miejsce – Krystian Żuchowski – Podczerwone
IV miejsce – Antałczyk Kamil – Skoczyki
V miejsce – Krzysztof Styrczula – Ciche
VI miejsce – Rafał Nowak – Chabówka
VII miejsce – Arkadiusz Bednarek – Pęczniew

4. Dojenie krów i kóz:
Jadwiga Bandyk – Przywarówka

5. Picie zyntycy na cas:
I miejsce – Jacek Rolnik – Skoczyki (8,98 s)
II miejsce – Mirosław Moniak – Skoczyki (13,12 s)
III miejsce – Dariusz Jurczak – Murowanica (13,41 s)
IV miejsce – Władysław Kowal – Lipnica Wielka (15,44 s.)
V miejsce – Adam Ogórek – Przywarówka (17,88 s)
VI miejsce – Rafał Rurczak – Murowanica (18,49 s)
VII miejsce – Konrad Kołodziejczyk – Przywarówka (21,26 s)
VIII miejsce – Patryk Maciura – Centrum (24,61)

6. Strzelanie z bica pasterskiego:
I miejsce – Sylwester Styruła – Przywrówka
II miejsce – Maciej Smoliński – Przywarówka
III miejsce – Arkadiusz Kidoń – Przywarówka
IV miejsce – Marcin Cieluch – Jabłonka