XXXX Karpacki Festiwal Dziecięcych Zespołów Regionalnych pod
patronatem medialnym Podhale Region
RABKA-ZDRÓJ. Przez dwa dni w dziecięcym uzdrowisku, mieście dzieci świata będą rozbrzmiewały dziecięce głosy. Wyjątkowość tej imprezy – która w zamierzeniach jest niejako „młodszym bratem” Międzynarodowego Festiwalu Ziem Górskich – polega bowiem właśnie na tym, że występują na niej wyłącznie dzieci.
W tym roku w muszli koncertowej wystąpi czternaście dziecięcych zespołów regionalnych prezentując folklor górali Babiogórskich, górali Spiskich, Lachów Szczyrzyckich, Pogórzan Sądeckich, Górali Kliszczackich, Górali Podhalańskich, Krakowiaków Wschodnich, Górali Żywieckich, Górali Orawskich, Zaolziańskich Górali Beskidzkich i Lachów Sądeckich.Rabkę będzie tym razem reprezentował dziecięcy zespół regionalny „Majeranki”. Zaprezentuje on program pt. „O dziewczynce, która przyjechała na leczenie do uzdrowiska Rabka-Zdrój”.
Będą i imprezy towarzyszące: kiermasz twórców ludowych i warsztaty oraz wystawa plenerowa pt: „40 lat festiwalu w obiektywie Jerzego Sierosławskiego Piotra Kuczaja i Jana Cieplińskiego”.
Karpacki Festiwal Dziecięcych Zespołów Regionalnych gości w Rabce-Zdroju od 1975 roku. Poprzedziły go ogólnopolskie przeglądy młodzieżowych i dziecięcych zespołów regionalnych. Jest to więc festiwal wyjątkowy. Uczestniczą w nim jedynie dzieci, dla których występ na deskach rabczańskiego amfiteatru jest równocześnie dobrą zabawą i okazją do nawiązania kontaktów z rówieśnikami i przyjaźni. Z kolei dla opiekunów i instruktorów to rodzaj warsztatów, które dają im możliwość wymiany doświadczeń oraz skorzystania z konsultacji specjalistów: etnografów, choreografów i etnomuzyków.
– Należy mieć nadzieję, że to dzięki tego typu imprezom uda się uchronić dla potomnych, choć cząstkę własnej tożsamości. Trwanie tego tak ważnego dla naszej kultury festiwalu to przede wszystkim zasługa Miejskiego Ośrodka Kultury w Rabce-Zdroju, na którego barkach spoczywa cały ciężar organizacyjny imprezy, a także grona działaczy regionalnych, którzy rozumieją doniosłe znaczenie tradycji dla przyszłych pokoleń. Dzięki takim inicjatywom młode pokolenie wychowuje się w atmosferze szacunku dla przeszłości i własnej kultury – podkreślała przed laty nieżyjąca etnograf Urszula Janicka – Krzywda, wieloletni członek komisji konkursowej.
Warto jednak podkreślić, że obowiązujące zasady regulaminowe stawiają przed kierownictwem zespołów trudne zadanie. Program pokazu każdego zespołu powinien być zaprezentowany w formie autentycznej i tradycyjnej, uwzględniającej równocześnie oryginalne cechy danego regionu. Bowiem główną ideą festiwalu jest przekazywanie młodemu pokoleniu rodzimych regionalnych tradycji, uczenie szacunku dla własnych korzeni, propagowanie ludowego tańca, pieśni, stroju, obyczaju. A jest to szczególnie ważne w dobie unifikacji kultury, zalewu przez obce kulturowo elementy, które mimo ich wątpliwej wartości dzieci i młodzież niestety bezkrytycznie chłoną…
Co istotne, zgodnie z regulaminem, każde prezentowane widowisko odtwarzające dawną obrzędowość musi być równocześnie dostosowane do wieku młodych artystów, a wykonanie i reżyseria utrzymana w konwencji teatralnej, przy równoczesnym zachowaniu naturalizmu i spontaniczności dzieci. To na tym festiwalu zwraca się bowiem szczególną uwagę na to, aby mali wykonawcy nie naśladowali dorosłych, dlatego zarówno stroje, jak i teksty, a także zachowanie musi być bezwzględnie dostosowane do ich wieku.
Rabczański festiwal w zamyśle organizatorów jest niejako „młodszym bratem” Festiwalu Folkloru Ziem Górskich odbywającego się podczas Jesieni Tatrzańskiej. Towarzyszą mu występy zaproszonych gości, zarówno tych z kraju, jak i z zagranicy. Należy przypomnieć, że w ciągu 40 lat festiwalu nie udało się zorganizować tylko dwukrotnie! W 1981 roku z powodu żałoby narodowej po śmierci Prymasa Tysiąclecia ks. kard. Stefana Wyszyńskiego i w 10 lat potem z powodu braku środków finansowych.
Każdy z zespołów prezentuje co roku ciekawy program artystyczny, odtwarzając dawne życie codzienne dzieci, ich zabawy na łąkach, podczas prac polowych, a także te, jakim oddawały się maluchy w domach, czy pilnując pasących się zwierząt. Występy są dostosowane do wieku małych artystów. Główną bowiem ideą festiwalu jest przekazywanie młodemu pokoleniu rodzimych regionalnych tradycji, uczenie szacunku dla własnych korzeni, propagowanie ludowego tańca, pieśni, stroju, obyczaju.
– Drogie dzieci dzięki organizatorom, dzięki waszemu kierownictwu, a przede wszystkim wam, dziecięcy karpacki festiwal stał się ważnym i pięknym świętem, które uczy nas szacunku do spuścizny ojców – podkreśliła w przygotowanej przed laty na festiwal ulotce Aleksandra Bogucka – Szurmiak, etnomuzykolog i wieloletnia członkini jury. – Dziś, przy tak nachalnym wpływie wielu „nowinek artystycznych”, obcych kulturowo, młode pokolenie często jedynie poprzez sceniczne prezentacje folkloru poznaje swoje korzenie. Jakaż, więc odpowiedzialność ciąży na organizatorach i kierownictwie zespołów, aby przyjęty przez nich kierunek działań i propagowanie kultury ludowej były zgodne z prawdą o rodzimej tradycji…
Dlatego, być może, występujące zespoły nie walczą nigdy o punktowane miejsca, a laury zdobywają wszyscy mali uczestnicy. Jury oceniając zaś przygotowane programy zwraca uwagę na wyjątkowe szczegóły, wartościowe elementy prezentacji. Sam Festiwal pozbawiony jest natomiast elementów zwykłej rywalizacji, co sprawia, że mali artyści udział w imprezie mogą traktować, jak zabawę i być na zupełnym luzie. I o to właśnie chodzi w tym festiwalu o odtworzenie dawnych zabaw najmłodszych w sposób jak najbardziej autentyczny!
Dwudniowe świętowanie zorganizowane jest przez Miejski Ośrodek Kultury w Rabce-Zdroju i Małopolskie Centrum Kultury „Sokół” w Nowym Sączu. Patronat honorowy nad festiwalem objął Piotr Gliński, minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Dwudniowy program festiwalu:
18.06. – sobota
1. MAŁA POLANA MAKOWSKA z Makowa Podhalańskiego
Program: Jak to się kiedyś na Makowie bawiło
2. MAŁE PODHALE – grupa spiska z Jurgowa
Program: Jak to downo smaciorz po dziedzinak chodził
3. ZOBIELSKO GROMADA z Białki
Program: Zielone Świątki
4. MALI SZCZYRZYCANIE ze Szczyrzyca
Program: Po zwózce
5. MALI LIPNICZANIE z Lipnicy Wielkiej
Program: Na podwórku przed odpustem
6. BUDZOWSKIE KLISZCZAKI z Budzowa
Program: Na polanie
7. MALI WIERCHOWIANIE z Bukowiny Tatrzańskiej
Program: Zabowmy sie razem
19.06. – niedziela
1. NIECZAJNIANIE z Nieczajnej Górnej i Dolnej
Program: Ta nasza Nieczajna, to daleko słynie, koronkowa robótka przy każdej dziewczynie
2. MALI GROJCOWIANIE z Wieprza
Program: Jak dzieci z łodpustu wracały
3. ORAWSKIE DZIECI z Lipnicy Wielkiej
Program: Po kościele
4. MALI ŁONIOWIACY z Łoniowej
Program: Dziyrganie Marysi
5. MAŁE OLDRZYCHOWICE z Oldrzychowic (Czechy)
Program: Powrót Hanki
6. PIECUCHY z Nawojowej
Program: Po robocie
7. MAJERANKI z Chabówki Program: O dziewczynce, która przyjechała do Rabki
KONCERT JUBILEUSZOWY z udziałem: Dziecięcego Zespołu Folklorystycznego ZEMPLINIK (Słowacja), Dziecięcego Zespołu RegionalnegoMAJERANKI z Chabówki
– godz. 19.00 GOŚĆ SPECJALNY – Zespół folkowy TRYPTYK
