48. Międzynarodowy Festiwal Folkloru Ziem Górskich – pod patronatem dziennika internetowego PODHALE REGION.
ZAKOPANE. Cztery godziny prawie, w namiocie na Równi Krupowej, trwał w piątkowy wieczór Koncert Finałowy 48. Międzynarodowego Festiwalu Folkloru Ziem Górskich z ceremonią wręczenia nagród. Gala pod hasłem „Górale świata”, jak zwykle – była kwintesencją święta folkloru pod Tatrami (chociaż Festiwal jeszcze trwa).
Zgromadziła też
mnóstwo
gości, wśród
których
byli przedstawiciele patronów słynnej zakopiańskiej imprezy: ministerstwa kultury d dziedzictwa narodowego, Urzędu Marszałkowskiego, zakopiańskich. Pełną reprezentację miały na festiwalowej gali władze Związku Podhalan w Polsce i Ameryce Północnej. Pojawili się samorządowcy i regionaliści z całego Podhala. I oczywiście zachwycona góralszczyzną świata publiczność.
Pod płótnem namiotu zabrzmiał odśpiewany przez 15 zespołów z całego świata hymn Festiwalu – „Górole, górole, góralsko muzyka…”. Wszystkie grupy – w wirujących koncentrycznie kręgach – odtańczyły też wspólnie tradycyjny buriacki taniec, który niesie przesłanie jedności, braterstwa, pokoju. Nie mogło też w finale braknąć potężnego głosu podhalańskich trombit. Konferansjerzy występowali parami i zmieniali się co chwilę.
By wręczać nagrody, przyjechał szef kancelarii Prezydenta RP, Adam Kwiatkowski. On też odczytał list prezydenta Andrzeja Dudy, którego żona sprawowała honorowy patronat nad 48. Festiwalem. Wiele serdeczności i słów uznania skierowanych w nim było do tych, którzy „w umyśle i sercu noszą piękno i majestat gór”, dzielnie stawiają czoła wszystkim wyzwaniom góralskiego życia i tworzą wielką rodzinę.
Po raz pierwszy od 20 lat uczestniczył w Festiwalu zespół polonijny – byli to „Siumni”, reprezentacyjny zespół Związku Podhalan z Ameryki Północnej, konkretnie z okolic Chicago. Grupę, która wzruszała do łez swoim umiłowaniem polskości, góralskiej tradycji i gwary, tworzy młodzież zarówno przybyła z Podhala, jak i urodzona już w USA. Zespół gości na wielu festiwalach i zdobywa liczne nagrody. Wielu jego członków wystąpiło w „góralskiej operze” Jan Paweł II na Podhalu, wystawianej m.in. w Chicago.
Burza oklasków zerwała się też, gdy Adam Kwiatkowski w imieniu Prezydenta wręczył „Siumnym” polską flagę. Słodkim prezentem od redakcji „Podhale Region” dla polonijnej grupy był wręczony przez red. naczelną Beatę Szkaradzińską tort.
Burmistrz Zakopanego, Leszek Dorula, dziękując w finale zespołom za udział w Festiwalu; za spontaniczne, radosne występy wszędzie, gdzie mieszkały i gościły – powiedział też:
– Kto zdecydował się na przyjazd do Zakopanego w ostatnim tygodniu sierpnia, jakby wygrał los na loterii: miał szczęście spotkać się tu z folklorem połowy Europy i kawałka świata.
W 48. Międzynarodowym Festiwalu Folkloru Ziem Górskich udział wzięło 18 zespołów, w tym 14 zagranicznych i 4 zespoły polskie.
Werdykt międzynarodowego jury, w skład którego weszli przedstawiciele Polski, Węgier, Słowacji, Rumunii, Bułgarii, Turcji i Francji, odczytała przewodnicząca tego grona, dr Bożena Lewandowska, etnomuzykolog z Uniwersytetu Jagiellońskiego.
ZŁOTE CIUPAGI
oraz nagroda pieniężna w wysokości 5.000 PLN
W kategorii zespołów prezentujących folklor w formie tradycyjnej
„Dolina” (Słowacja)
W kategorii zespołów prezentujących folklor w formie artystycznie opracowanej:
„Orballo” (Hiszpania)
W kategorii zespołów prezentujących folklor w formie stylizowanej
„Szőkős” (Węgry)
SREBRNE CIUPAGI:
W kategorii zespołów prezentujących folklor w formie tradycyjnej
„Skalni” ( Polska)
W kategorii zespołów prezentujących folklor w formie artystycznie opracowanej:
„Siumni” (USA)
W kategorii zespołów prezentujących folklor w formie stylizowanej
„Sredetz” (Bułgaria)
BRĄZOWE CIUPAGI:
W kategorii zespołów prezentujących folklor w formie tradycyjnej
dwie równorzędne Brązowe Ciupagi otrzymują
„Słopnicki Zbyrcok” (Polska)
“Qypyrllinjtë E Roshnikut” (Albania)
W kategorii zespołów prezentujących folklor w formie artystycznie opracowanej:
Nie przyznano
W kategorii zespołów prezentujących folklor w formie stylizowanej
„Ankira Anadolu” (Turcja)
WYRÓŻNIENIA REGULAMINOWE W POSTACI PARZENICY GÓRALSKIEJ
Jury przyznało:
zespołowi „Spod Kicek” ( Polska)
za wierne odtworzenie bogatej obrzędowości weselnej
„Tim Muhibah Anklung” (Indonezja)
za bogactwo i oryginalność indonezyjskiej tradycji muzycznej
„Punjabi Folk Dance Academy (Indie)
za prezentację hinduskich tradycji: muzycznej i tanecznej
„Junii Cetății” (Rumunia)
za szacunek dla przekazu tradycyjnej kultury własnego regionu
“Terengi (Rosja)
za plastyczne odtworzenie lokalnych tradycji oraz bogactwo kostiumów
„Aria Di Casa Nostra” (Włochy)
za żywiołową prezentację folkloru tanecznego
„Ballet Folklorico De Occidente Corazon De Jalisco” (Meksyk)
za rekonstrukcję elementów tradycji azteckiej
„Hedmark Danselag” (Norwegia)
za pielęgnowanie tradycji tanecznych i muzycznych swojego regionu
„Przyszowianie” ( Polska)
za zgodne z tradycją przekazanie folkloru tanecznego
Puenta protokołu jest taka:
Jury z satysfakcją stwierdza, że prezentowane programy charakteryzowały się wysokim i wyrównanym poziomem. Bogactwo kulturowe krajów biorących udział w konkursie znalazło odbicie w wielkiej różnorodności śpiewu, tańców i muzyki. Oglądaliśmy rzadziej występujących na zakopiańskiej scenie artystów z Norwegi, Albanii, Rosji, Indii i Indonezji, co znacząco wsparło edukacyjną misję Festiwalu. Podkreślamy znaczenie konferencji naukowej, odbywającej się co roku pod patronatem Uniwersytetu Jagiellońskiego. Cieszy nas zainteresowanie publiczności wszystkimi programami prezentowanymi na scenie festiwalowej. Wielkie podziękowania należą się Władzom miasta za gościnność i nieustającą życzliwość dla festiwalowych działań, a organizatorom za możliwość przeżycia wielu emocji związanych z zakopiańskim festiwalem. Mamy nadzieję, że za rok znowu spotkamy się pod Giewontem.
A teraz słowo o tegorocznych zdobywcach Złotych Ciupag.
Słowacki zespół „Dolina”, występujący w kategorii tradycyjnej, przyjechał z rejonu Gemer – dawnego ośrodka górniczego i hutniczego, „żelaznego serca Europy”, dziś rejonu turystycznego, wsławionego walorami przyrodniczymi okolicznych parków narodowych (Słowacki Raj i Płaskowyż Murański) i zabytkami średniowiecznej architektury. Na styku wielu kultur ukształtował się folklor, który zainspirował do działania grupę Dolina. Członkowie istniejącego od 1997 roku zespołu zajmują się gromadzeniem i ochroną zachowanych elementów gemerskich tradycji. Grupa stara się ocalić od zapomnienia i pokazać szerokiej publiczności wszelkie przejawy lokalnego folkloru, począwszy od tańców i strojów, na rozbudowanych obrzędach kończąc. Zespół Dolina występował na wielu imprezach i festiwalach folklorystycznych, ciesząc się uznaniem jurorów i widzów. W tym roku na MFFZG grupa prezentowała bogaty program oparty na obyczajach weselnych Gemeru.
Węgierski zespół „Szökős”, występujący w kategorii stylizowanej, działa w komitacie Vas, na zachodzie Węgier, w sąsiedztwie granic z Austrią i Słowenią, w miejscoowści Szombathely, jednym z ważniejszych miast tej części Węgier, o historii sięgającej czasów starożytnych. Tędy przebiegała nitka bursztynowego szlaku. Powstał w 1988 r., w mieście Kőszeg – jednej z siedzib Uniwersytetu Zachodnich Węgier. Tworzą go głównie studenci i absolwenci tej uczelni. Uczestnicząc w festiwalach krajowych i zagranicznych, grupa prezentuje barwny folklor węgierskojęzycznego pogranicza. Na zakopiański Festiwal przyjechała z programem program „Perły Węgierskich Gór”, będącym folklorystyczną podróżą przez góry „Basenu Karpackiego”.
Hiszpański zespół „Orballo”, występujący w kategorii artystycznie opracowanej, przyjechał z Galicji – autonomicznej krainy w północno-zachodniej części Hiszpanii, na granicy z Portugalią. W starożytności region ten był jednym z najdłużej opierających się rzymskiej kolonizacji. Górska część Galicji jest ojczyzną stosunkowo dobrze zachowanego folkloru. Z bogactwa tego czerpią członkowie założonego w 1979 r. Stowarzyszenia Folklorystycznego i Kulturowego „ORBALLO”, które liczy 150 członków. Najmłodsi pasjonaci lokalnych tradycji mają zaledwie trzy lata. Grupa prowadzi działalność edukacyjną, ucząc dzieci i młodzież gry na tradycyjnych instrumentach (np. dudy), śpiewu i tańca. Ponadto w stowarzyszenie organizuje Międzynarodowy Festiwal Folklorystyczny w Pontedeume. Właśnie z Pontedeume i okolicznych wiosek pochodzi większość członków zespołu. Podczas festiwalowego występu zespół zaprosił widzów do pielgrzymowania na La Sierra da Loba, czyli najbliższą miastu górę z tysiącletnim klasztorem. Tradycyjna pielgrzymka od wieków jest wielkim świętem lokalnej ludności, towarzyszy jej wiele zwyczajów, w tym także tańce i muzyka. Program przedstawiony przez zespół nawiązywał do tej uroczystości i jej odpustowo- świątecznego charakteru, typowego dla regionu.
Tutaj galeria zdjęć z koncertu – fot, Beata Szkaradzińska
Koncert Finałowy 48. Festiwalu Fot. Anna Szopińska
