NOWY TARG. Po wydarzeniach towarzyszących podejmowaniu uchwały o nadaniu imienia Jadwigi Apostoł nowemu rondu na skrzyżowaniu ulic Kilińskiego i Królowej Jadwigi, w miejscu ok. 200 metrów odległym od zburzonego domu, który był kolebką Konfederacji Tatrzańskiej – Stanisław Apostoł wystosował do władz miasta liist otwarty w sprawie upamiętnienia nazwisk bohaterskich konfedratów.
Pełna treść
tego listu – poniżej:
LIST OTWARTY
Do Rady Miasta Nowy Targ
Do Burmistrza Miasta Nowy Targ
Gratuluję Państwu uchwały o nadaniu nowemu rondu imienia Jadwigi Apostoł-Staniszewskiej, ufając równocześnie, że jest to uznanie należnego, pierwszoplanowego miejsca Konfederacji Tatrzańskiej, w dziedzictwie historycznym naszego Miasta.
Mówiąc o Konfederacji Tatrzańskiej – należy pamiętać, że nie powstała ona w roku 1944 czy 1945, gdy wynik wojny był już przesądzony, ale w roku 1941, w okresie największej hegemonii Niemiec. Pamiętać należy również, że w przeciwieństwie do innych współczesnych jej (to znaczy – założonych na początku wojny) organizacji, nie skupiała się wyłącznie na przygotowaniach do walki, ale walkę tę podjęła. Walkę, wprawdzie głównie propagandową, ale otwartą i prowadzoną bez względu na ofiary. Tego wymagała sytuacja.
Podczas gdy Polska, jako jedyny, okupowany przez Niemcy kraj, nie utworzyła rządu kolaboracyjnego i z godnością znosiła niewolę, jedynie na Podhalu, jedynie wśród górali wydawałoby się – przesiąkniętych patriotyzmem (vide – casus powstania chochołowskiego), pojawiła się zorganizowana zdrada. Cała okupowana Polska patrzyła wówczas ze wzgardą na Podhale, słowo „góral” stało się synonimem słów – judasz, zdrajca.
I wtedy, w czerwcu 1941, w Nowym Targu powiedziano – dość! W tym samym Nowym Targu, gdzie w 1919 oficjalnie narodził się Związek Podhalan, już 22 lata później niezbędna była ofiara krwi, dla zmycia hańby. Hańby, która na wieczne czasy okryłaby góralszczyznę.
To wydarzenie, zaliczające się do najważniejszych epizodów w dziejach naszej Ojczyzny, zapewniło Nowemu Targowi szczytne miejsce w historii Polski. Wszystkie inne zdarzenia dotyczące naszego Miasta nie odbiegały na przestrzeni dziejów od podobnych zdarzeń w całym kraju.
Nowy Targ – kolebką Konfederacji Tatrzańskiej. Takie stwierdzenie winno pojawiać się każdorazowo dla określenia wizerunku i dla promocji naszego Miasta. To dumne miano, ale nie bezpodstawne. Stoi za nim ofiara życia wielu nowotarżan-konfederatów.
Wypełniając ostatnią wolę śp. Jadwigi Apostoł-Straniszewskiej, apeluję do Władz Miasta Nowy Targ o upamiętnienie nazwisk bohaterskich żołnierzy Konfederacji Tatrzańskiej, a zarazem mieszkańców Nowego Targu, którzy oddali swoje życie za honor góralszczyzny i wolność Ojczyzny. Byli nimi: Aniela Popek, Franciszek Czubernat, Tadeusz Popek, Zygmunt Różański, Jan Tylka i Tadeusz Zawiła.
Nazwiska te powinny zostać upamiętnione na stosownej tablicy, umieszczonej w przestrzeni publicznej Miasta, np. na frontonie Szkoły Podstawowej nr 5 im. Konfederacji Tatrzańskiej. Przed tablicą, przynajmniej raz w roku należy składać kwiaty i odczytywać apel poległych. Niezbędnym byłoby także przeprowadzenie studiów historycznych dla przybliżenia społeczeństwu biografii wyżej wspomnianych Bohaterów.
Ofiara Konfederatów nie poszła na marne. Winy zdrajców zostały odkupione daniną krwi. Ważne jest dla nas, potomnych, aby jak najwięcej czerpać z tej ofiary naszych bohaterskich przodków. Aby miano: „Nowy Targ – kolebką Konfederacji Tatrzańskiej” wyróżniało stolicę Podhala na mapie kraju, a zarazem uzasadniało jego „stołeczność”. Na miano „stolicy” trzeba zasłużyć. Nie wystarczą siedziby urzędów… Nowy Targ zasłużył dobrze. Kiedy trzeba było, stanął w obronie honoru Podhala, nie licząc się z ceną oporu, a tego wymaga się od stolicy… Stąd w określeniu: „Nowy Targ – stolica Podhala, kolebka Konfederacji Tatrzańskiej” – obydwa człony nawzajem się uzasadniają i dopełniają.
Aby jednak powyższe określenie zaistniało w przestrzeni wizerunkowej Miasta, postarajmy się, aby obok ronda Jadwigi Apostoł-Staniszewskiej, istniała choćby jeszcze jedna, namacalna pamiątka konfederackiej przeszłości Nowego Targu, a nazwiska jego bohaterów nie poszły w zapomnienie.
Z wyrazami szacunku
Stanisław Apostoł
Fot. ze slajdów prezezentacji multimedialnej przygotowanej przez Adama Błaszczyka