Pod patronatem naszej gazety internetowej PODHALE REGION
LUDŹMIERZ. Już w najbliższą niedzielę, 21 kwietnia, ludźmierskie Sanktuarium Matki Bożej Królowej Podhala zaprasza na duże wydarzenie poprzedzające Redyk Karpacki (czyli międzynarodowy projekt kulturowy, którego realizacja rozpocznie się 11 maja, a zakończy 14 września). W Ludźmierzu odbędzie się bowiem połączone z redykiem Święto Baców Karpackich.
Rozpoczęcie
zaplanowano na godz. 10.30, przed bazyliką. Początek mszy to godz. 11.
Tradycyjna wędrówka z owcami przez Karpaty rozpocznie się już wkrótce. Polski jej etap będzie trwał od 1 lipca do 29 sierpnia.
Zanim jednak pasterze ze stadami wyruszą w drogę śladami przodków – jak co roku – w uroczystość św. Wojciecha spotkają się na uroczystej mszy w Ludźmierzu. Do Sanktuarium udają się wszyscy bacowie, juhasi, pasterze i czabani, by z Błogosławieństwem Bożym rozpocząć letni sezon wypasu owiec. Poświęconą wodę i szczapy do rozpalenia pierwszej watry w kolibach zabiorą ze sobą do swoich bacówek i szałasów. Na taką uroczystą inaugurację Redyku Karpackiego zapraszają ks. prałat Tadeusz Juchas – kustosza Sanktuarium, Tatrzańsko-Beskidzka Spółdzielnia Producentów „Gazdowie” oraz pozostali organizatorzy.
* * *
Redyk Karpacki jest potężnym przedsięwzięciem, wskrzeszeniem tradycyjnej wędrówki pasterzy z owcami przez tereny państw karpackich: Rumunii, Ukrainy, Polski, Słowacji, Czech. Trasa liczy tysiąc dwieście kilometrów. Redyk będzie pokonywał dziennie dystans 10 – 15-kilometrowy, wędrując przez 100 dni.
Stałą obsługę stanowi 5 pasterzy z Polski, Ukrainy i Rumunii. Zwierzęta będą skupione w dwóch stadach po 300 owiec, do tego trzeba dodać osły, psy i konie.
Redyk Karpacki jest organizowany dla uczczenia wędrówek pasterzy wołoskich, które doprowadziły do zasiedlenia Karpat i powstania wspólnej, wysokogórskiej kultury pasterskiej, łączącej społeczności zamieszkujące to pasmo. Forma pasterstwa wędrownego, polegająca na sezonowym przepędzaniu trzód – zwłaszcza owiec – pod nadzorem pasterzy, ustalonymi szlakami z pastwisk nizinnych na górskie hale, nosi nazwę pasterstwa transhumancyjnego i w przeszłości była sposobem zasiedlenia Karpat.
Relikt pasterstwa transhumancyjnego, które w Europie powoli zanika, to właśnie redyk.
Tradycyjne społeczności transhumancyjne wobec spadku opłacalności ekstensywnego pasterstwa zostały gospodarczo zmarginalizowane, górskie wioski wyludniły się w wyniku masowych migracji do miast. Transhumancja dzisiaj jest bardzo ograniczona – tak przedstawiają realia organizatorzy Redyku.
Dlatego celem przedsięwzięcia jest międzynarodowe spotkanie ludzi żyjących i tworzących w Karpatach, ich integracja, możliwość poznania oraz pokazania bogactwa kulturowego mieszkańców, jak również bogactwa i unikatowości przyrody oraz sposobu na zrównoważony rozwój terenów górskich.
Dużą rolę odgrywają również: promocja kultury i tradycji karpackich oraz produktów regionalnych; zainicjowanie szerszej współpracy pomiędzy samorządami; zwrócenie uwagi na wartości przyrodnicze, ekologiczne i kulturowe Karpat; integracja społeczności pasterskich w górach; wytyczenie szlaku turystyki kulturowej, promowanie walorów zdrowotnych, turystycznych i geograficznych obszarów na trasie Redyku.
Redyk będzie prowadzony w ponadnarodowej, archaicznej formie, owce powędrują w naturalnym, dziennym rytmie wypasu, pod nadzorem weterynaryjnym, przy zachowaniu wymaganego bezpieczeństwa.
Wydarzeniu towarzyszyć będą imprezy kulturalne odbywające się na trasie Redyku oraz organizowane przez jego partnerów.