NOWY TARG. Uroczyste obchody zostały zorganizowane w 79 rocznicy powstania Polskiego Państwa Podziemnego przy pomniku Armii Krajowej na cmentarzu. Głównym organizatorem była Nowotarska Grupa Mieszkańców „PAMIĘĆ”, ale w upamiętnienie tego wydarzenia włączyły się też nowotarskie szkoły.
Wartę przy Pomniku AK zaciągnęli rekonstruktorzy PGRH „BŁYSKAWICA”, na których zawsze można liczyć podczas patriotycznych uroczystości. Natomiast niezwykle wzruszający program montaż słowno – muzyczny przygotowała młodzież klas drugich z Zespołu Szkół Ekonomicznych w Nowym Targu pod kierunkiem swych profesorek: Magdaleny Karzyckiej, Katarzyny Białek – Ostrowskiej, Barbary Kalaty oraz Krystyny Kaczmarczyk. – Nasza młodzież już w czerwcu rozpoczęła przygotowania do programu dotyczącego zarówno postania Polskiego Państwa Podziemnego z okazji 100. Odzyskania przez Polskę Niepodległości – mówi dyrektor Marta Sokołowska. Młodzież przypomniała m. In. takie utwory jak: Warszawa ma… , czy „Ostatni list” Lecha Makowieckiego:
Skreślam dziś do Ciebie kilka słów
Chociaż wiem, nie dojdą pewnie znów
Piszę stąd do Ciebie ten ostatni raz
Żegnaj już Kochanie, na mnie czas
Nocą wciąż te same miewam sny
Piękną panną młodą jesteś w nich
Synek pewnie urósł, za mnie przytul go
Teraz jeszcze trudniej odejść stąd…
Teraz jeszcze trudniej odejść stąd…
W takiej jak ta chwili, chce się żyć
Wszystko jest nieważne, byle być
Lecz wyboru nie dał dobry Bóg
Stoję dziś u kresu moich dróg
Każą nam wysiadać, to już tu
Ten brzozowy lasek to mój grób
Jeszcze tylko westchnę jeden raz
Jeszcze myśl ostatnia…
Kocham Was…
A tutaj można posłuchać „Ostatniego listu”
W programie nawiązano do tak ważnych wydarzeń w życiu polskiego narodu, jak m.in.: Powstanie Warszawskie, czy Katyń. Były wzruszające wiersze, pieśni i słowa. Był i apel poległych. Wygłosił go podobnie jak słowo wstępne Marcin Kania, prezes Światowego Związki Żołnierzy AK, koło Nowy Targ.
– Wzywam niezłomnych patriotów, żołnierzy podziemnego państwa polskiego, którzy w latach 1939 – 1945 prowadzili zbrojną walkę z hitlerowskim i sowieckim najeźdźcom. Wołam 316 bohaterskich „cichociemnych”, poległych uczestników Powstań w Warszawie i Wilnie oraz wszystkich poległych uczestników Akcji „Burza”
Stańcie do apelu – mówił. Przypomniał też wielu zasłużonych żołnierzy oficerów Polaków i kontynuował.
– Wołam Żołnierzy Wyklętych, spadkobierców Polskiego Państwa Podziemnego, walczących w całej Polsce i na Kresach Wschodnich, latach 1944 – 1965.
Do was wołam druhny i druhowie, najmłodsi żołnierze podziemnego państwa podziemnego i powojennego podziemia niepodległościowego, uczestnicy harcerskiej, anty hitlerowskiej i antykomunistycznej konspiracji w latach 1939 – 1956, którzy cierpieliście prześladowania za wierność Polsce i ideałom wolności, wzywam Zdzisława Badochę ps. „Żelazny” oraz druhny i druhów wileńskiej czarnej 13, którzy po wojnie przeciwstawili się sowieckiej opresji i ginęli, w nierównej walce z NKWD i Urzędem Bezpieczeństwa, stańcie do apelu.
W uroczystości wzięli udział uczniowie – jak to podkreślono najbardziej patriotycznych – szkół ze Stolicy Podhala: Zespołu Szkół Ekonomicznych w Nowym Targu, Liceum Ogólnokształcącego nr 1 im. Seweryna Goszczyńskiego oraz Szkoły Podstawowej nr 5 im. Konfederacji Tatrzańskiej. Przybyli z nimi nauczyciele, wychowy, a także dyrektorzy i duchowni pracujący z młodzieżą. Nie zabrakło i ks. Zbigniewa Płachty, proboszcza parafii p.w. św. Katarzyny, która jest i patronką stolicy Podhala.
– Już końcem lat 60 XX wieku panie Krystyna Kudela i Halina Budzyk zaczęły zabiegać o upamiętnienie AK, Państwa Podziemnego, zabiegały o to, aby powstał ten pomnik – mówił Marcin Kania, prezes Światowego Związki Żołnierzy AK, koło Nowy Targ. Podkreślił on też, że to dzięki nim zaangażowano młodzież w opiekę nad grobami żołnierzy AK, tych wszystkich którzy walczyli o nasza wolność zarówno na Podhalu, jak i na wschodzie. Dodał, że to właśnie dzięki Krystynie Kudeli i Halinie Budzyk powstał spis grobów żołnierzy Państwa Podziemnego.
Tutaj duża galeria zdjęć z uroczystości
Poniżej Apel Poległych całości:
Kombatanci i weterani walk o niepodległość RP, mieszańcy Nowego Targu i Podhala, rodacy, stajemy dziś do uroczystego apelu poległych, aby z okazji 78. rocznicy powstania Polskiego Państwa Podziemnego przywołać wszystkich, którzy ofiarą swojego życia poświadczyli, że jeszcze Polska nie zginęła. Pochylmy głowy oddając cześć rodakom, dla których Polska była, i do ostatniej chwili życia pozostałą najwyższą wartością.
Wzywam niezłomnych patriotów, żołnierzy podziemnego państwa polskiego, którzy w latach 1939 – 1945 prowadzili zbrojną walkę z hitlerowskim i sowieckim najeźdźcom. Wołam 316 bohaterskich „cichociemnych”, poległych uczestników Powstań w Warszawie i Wilnie oraz wszystkich poległych uczestników Akcji „Burza”
Stańcie do apelu
Do was wołam żołnierze Służby Zwycięstwu Polski, Związku Walki Zbrojnej, Armii Krajowej, Narodowej Organizacji Wojskowej, Związku Jaszczurczego, Narodowych Sił Zbrojnych, Organizacji NIE, Batalionów Chłopskich, którzy cierpieliście prześladowania, za wierność Bogu, Honorowi i Ojczyźnie,
Stańcie do apelu
Wzywam generała Michała Tokarzewskiego – Tarasiewicza ps. „Torwid” – twórcę pierwszej podziemnej organizacji, Służby Zwycięstwu Polski. Wołam Generała Kazimierza Sosnkowskiego – Komendanta Związku Walki Zbrojnej oraz Wodza Naczelnego. Przywołuję Generała Stefana Roweckiego „Grota” – pierwszego Dowódcę Armii Krajowej, który na osobisty rozkaz Heinricha Himmlera został zamordowany w KL Sachsenhausen w sierpniu 1944 roku
Wzywam Generała Leopolda Okulickiego ps. „Niedźwiadek”, ostatniego dowódcę Armii Krajowej, który zmarł w sowieckich kazamatach, w noc wigilijną 1946 roku, wołam Generała Augusta Emila Fieldorfa „Nila” , komendanta Kierownictwa Dywersji Armii Krajowej i Organizacji „NIE”, który został haniebnie osądzony i zdradzony, przez sowieckich oprawców, w więzieniu na Mokotowie, w dniu 24 lutego 1953 roku
Stańcie do apelu
Przywołuję najdzielniejszego z dzielnych żołnierzy Polski Walczącej, rotmistrza Witolda Pileckiego, dwukrotnego kawalera krzyża Walecznych za udział w wojnie z bolszewikami w 1920 roku, uczestnika wojny obronnej, 1939 roku, żołnierza Armii Krajowej, Więźnia i organizatora ruchu oporu w Auschwitz – Birkenau, uczestnika Powstania Warszawskiego, żołnierza II Korpusu Polskiego we Włoszech, który na osobisty rozkaz Generała Władysława Andersa, wrócił do Polski w 1945 roku, aresztowany, torturowany i brutalnie zamordowany przez komunistów, w warszawskim więzieniu na Mokotowie 25 maja 1948 roku
Stań do apelu
Wzywam Pułkownika Łukasza Cieplińskiego, majorów, Adama Lazarowicza i Mieczysława Kawalca, kapitanów Józefa Batorego i Franciszka Błażeja, oraz poruczników, Karola Chmiela i Józefa Rzepkę, oficerów komendy zrzeszenia WiN, których zamordowano w więzieniu na Mokotowie w dniu 1 marca 1951 roku
Stańcie do apelu
Wołam majora Zygmunta Szendzielarza „Łupaszkę”, dowódcę 5 wileńskiej brygady AK, który został skazany przez komunistyczny sąd na śmierć i zamordowany w dniu 8 lutego 1951 roku.
Wzywam sanitariuszkę Danutę Siedzikówne „Inkę”, która w 16 roku życia stanęła w pierwszym szeregu walczących za wolną Polskę , a w wieku 18 lat zginęła ze słowami „niech żyje Polska”
Stańcie do apelu
Wzywam konspiratorów Konfederacji Tatrzańskiej: Augustyna Suskiego, Jadwigę Apostoł, Tadeusza Popka, porucznika Eugeniusza Iwanickiego ,majora Edward Gött-Getyńskiego oraz ich żołnierzy, którzy pierwsi podjęli nierówną walkę z hitlerowskim okupantem aby zmyć hańbę Goralenvolku
Stańce do Apelu
Wzywam żołnierzy ginących w walce z niemieckim okupantem na gorczańskich i beskidzkich szlakach pod komendą majora Adama Stabrawy „Borowego” ,Bolesława Duszy „Szaroty” z Odrowąża, por. Władysława Szczypki „Lecha” z Mszany d-cy OP WILK ,kpt. Jana Stachury „Adama” d-cy OP „Mszyca”
Stańcie do apelu
Wołam Poległych żołnierzy AK z oddziału partyzanckiego „Wilk”:
por. Władysław Szczypka ps. „Lech”, Władysława Bema ps. „Szpak”, Franciszka Srala ps. „Wiatr”, Bolesława Durkalca ps. „Sławek, Jana Rogala ps. „Żbik”, Józefa Rogala ps. „Strzała”, Józefa Cyrwusa ps. „Kruk”, Franciszka Klimowskiego ps. „Wicher”
Stańce do apelu
Wzywam „Króla Podhala” – Mjr. Józefa Kurasia ps. Ogień” – uczestnika wojny obronnej 1939, żołnierza Organizacji Orła Białego, Armii Krajowej, Konfederacji Tatrzańskiej, dowódcę Zgrupowania Partyzanckiego „Błyskawica”, który zmarł w nocy z 21 na 22 lutego 1947 roku po obławie KBW i MO.
Wołam Stanisława Ludzie ps. „Harnaś” – adiutanta mjr. „Ognia” dowódcę Oddziału Partyzanckiego „Wiarusy”, zamordowanego przez komunistów w dniu 12 stycznia 1950 roku w więzieniu na Montelupich
Stańcie do apelu
Wołam Żołnierzy Wyklętych, spadkobierców Polskiego Państwa Podziemnego, walczących w całej Polsce i na Kresach Wschodnich, latach 1944 – 1965.
Do was wołam druhny i druhowie, najmłodsi żołnierze podziemnego państwa podziemnego i powojennego podziemia niepodległościowego, uczestnicy harcerskiej, anty hitlerowskiej i antykomunistycznej konspiracji w latach 1939 – 1956, którzy cierpieliście prześladowania za wierność Polsce i ideałom wolności, wzywam Zdzisława Badochę ps. „Żelazny” oraz druhny i druhów wileńskiej czarnej 13, którzy po wojnie przeciwstawili się sowieckiej opresji i ginęli, w nierównej walce z NKWD i Urzędem Bezpieczeństwa,
Stańcie do apelu
Wzywam zmarłych tragicznie w dniu 10 kwietnia 2010 roku w katastrofie pod Smoleńskiem – Prezydenta Lecha Kaczyńskiego, ostatniego prezydenta na uchodźstwie Ryszarda Kaczorowskiego, Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Janusza Kurtykę, Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Janusza Krupskiego, generalnego sekretarza Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa Andrzeja Przewoźnika oraz kombatantów: podpułkownika Czesława Cywińskiego prezesa Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej, pułkownika Zbigniewa Dębskiego oraz generała Stanisława Nałęcz-Komornickiego
Stańcie do apelu
Do was zwracam się potomni, przywołuję waszej pamięci ofiarę krwi i życia, jaką przyszło złożyć na ołtarzu ojczyzny tysiącom bohaterów, którzy do końca pozostali wierni, wolnej i niepodległej Polsce, ofiara ich krwi i życia nie byłą daremna, dziś w pełni możemy realizować ich testament, zawierający się w haśle: Bóg- Honor – Ojczyzna,
Chwała bohaterom
Pan Prezes Światowego Związku Żołnierzy AK koło Nowy Targ robi wspaniałą pracę w zakresie propagowania historii i edukacji w tym zakresie nowotarskiej młodzieży