NOWY TARG – KIEŻMARK. Dziesięć miesięcy trwały prace nad projektem „Śladami historii miast Nowego Targu i Kieżmarku”. Realizowany przez partnerów z dwóch stron granicy – nowotarski MOK i kieżmarskie Muzeum – zakończy się on w marcu. Już teraz jednak została otwarta w ratuszu towarzysząca mu wspaniała, historyczna wystawa.
XV-wieczne dokumenty przywiezione z Kieżmarku sąsiadują na niej ze średniowiecznymi wykopaliskami spod płyty nowotarskiego rynku (włącznie z krzemienną siekierką datowaną na 3000 – 1800 r.p.n.e.). Wystawa dwa miesiące będzie gościć w stolicy Podhala, potem pojedzie do Kieżmarku.
Wernisaż połączony był z prezentacją strony internetowej projektu i audioprzewodników, które z tejże strony (www.sladamihistorii.nowytarg.pl) można pobrać jako aplikację na telefony komórkowe.
Prezentacje kilkunastu zabytkowych obiektów Nowego Targu i kilkunastu Kieżmarku – dzięki komputerowej obróbce – są przestrzenne. Tak kilkuwiekowa historia splotła się z najnowszą technologią cyfrową.
Patrząc na cudowne archiwalia partnerskiego miasta, aż żal, że nasze dokumenty wyjechały z miasta (najpierw przewiezione do Zatora, potem do Nowego Sącza) i że zniknął nowotarski oddział Archiwum Państwowego… Ale jego b. szefowa, Barbara Słuszkiewicz, była konsultantką przy realizacji projektu.
Wszyscy przybyli na wernisaż mogli dostać z pietyzmem wydany przez MOK folder, wypełniony opisem historii obu miast, opisem zabytków i bezcennymi archiwalnymi zdjęciami. Fotografie pochodzą ze zbiorów prywatnych: Macieja Żelaznego i Marka Wańka, także z zasobów Archiwum Państwowego w Krakowie, Biblioteki Jagiellońskiej w Krakowie, Narodowego Instytutu Dziedzictwa w Warszawie, Narodowego Archiwum Cyfrowego, Narodowego Zakładu im. Ossolińskich we Wrocławiu, Żydowskiego Instytutu Historycznego im. Emanuela Ringelbluma w Warszawie, Muzeum w Kieżmarku, nowotarskiego MOK-u, Muzeum Podhalańskiego im. Czesława Pajerskiego, wreszcie krakowskiej firmy Aucissa, która prowadziła prace archeologiczne na rynku.
Autorkami tekstów są kierujące oboma muzealnymi placówkami – Joanna Voit i Erika Cintulova (również obecna na otwarciu), a folder jest dwujęzyczny. Projekt koordynowała Dominika Wolska.
Nim wystawa goszcząca w ratuszu pojedzie do Kieżmarku, gotowa będzie też anglojęzyczna forma audio przewodnika.
A teraz nieco o partnerskim projekcie. Współfinansowany jest on przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz z budżetu państwa za pośrednictwem Euroregionu „Tatry”, w ramach Programu Współpracy Transgranicznej Rzeczpospolita Polska – Republika Słowacka 2007-2013. Wartość wynosi bez mała 32 tys. euro.
Miasta Nowy Targ i Kieżmark zaznaczyły się w historii regionu – czytamy w „paralelnej” historii poprzedzającej opisy zabytkow. Przez wieki były swoistymi centrami. Nowy Targ był centrum administracyjnym, handlowym i kulturalnym regionu przez setki lat. Podobnie Kieżmark, gdzie znakomicie rozwijało się rzemiosło, handel i produkcja sukiennicza. Obydwa miasta przepełnione były wspaniałymi budowlami; kościołami, synagogami, budynkami związanymi z przemysłem i handlem. Rozwijało się rzemiosło, a rzemieślnicy prezentowali swoje wyroby na targach. Liczne były też sklepy, zakłady usługowe prowadzone przez ludność żydowską, która stanowiła pokaźny procent ludności obydwu tych miast.
Dziś, kiedy część z tych budynków przestała istnieć lub zmieniła zupełnie przeznaczenie, pozostały tylko ślady świadczące o historii ludzi i miejsc, w postaci dokumentów, przekazów pisemnych i ustnych, fotografii czy dawnych gazet, plakatów i reklam. Niestety ślady tej codziennej historii są niezwykle ulotne, a jej obraz pozostaje zamknięty w książkach i archiwach. Z jednej strony należy te ślady historii chronić przed zapomnieniem lub zniszczeniem, a z drugiej starać się je udostępniać współczesnym w możliwie interesującej formie.
Partnerski projekt polega m.in. na wyznaczeniu tras oraz umożliwieniu zwiedzania Nowego Targu i Kieżmarku z audio przewodnikami, śladem miejsc ciekawych i zabytkowych. Audioprzewodniki będą dostępne w trzech wersjach językowych (polskiej, słowackiej i angielskiej).
Multimedialna prezentacja natomiast odtwarza historię Nowego Targu oraz budowli, które już nie istnieją, a tym samym ułatwia zarówno mieszkańcom jak i turystom lepsze poznanie przeszłości. Wizualizacja była możliwa dzięki nowoczesnym technologiom animacji i modelowania przestrzeni w 3D. Ten film będzie stale dostępny w budynku muzeum.
Projekt „Śladami historii miast pogranicza polsko – słowackiego Nowego Targu i Kieżmarku” obejmuje też liczne działania naukowe, edukacyjne i popularyzatorskie. Przy jego realizacji został zebrany obszerny materiał archiwalny, pozyskany z wyżej wymienionych źródeł, na zasadzie odpłatnej licencji, wypożyczenia lub kopii. Audioprzewodniki – prócz tego, że możliwe do pobrania ze strony internetowej promującej projekt – będą rozprowadzane również na płytach CD.
Prezentacja multimedialna (w dwóch wersjach językowych – polskiej i słowackiej) to przeznaczona do odtwarzania na telewizorze animacja oraz wersja interaktywna obsługiwana przez komputer, dostępna na płycie CD wraz z plikami audioprzewodnika (mp3).
Tutaj – galeria zdjęć:
Nowy Targ – Kieżmark: multimedialne zwiedzanie
Fot. Anna Szopińska
