Prawosławne Nabożeństwo Bożonarodzeniowe w Zakopanem

ZAKOPANE. Jak co roku i w tym, sporo wyznawców Prawosławia ze wschodu, spędza święta Bożego Narodzenia pod Tatrami. To z myślą o nich dziś o godzinie 16 w starym kościele p.w. Matki Boskiej Częstochowskiej, przy ulicy Kościeliskiej zostanie odprawione prawosławne nabożeństwo bożonarodzeniowe.

Nabożeństwu tradycyjnie będzie przewodniczył ks. Jarosław Antosiuk, proboszcz parafii prawosławnej p.w. Zaśnięcia Najświętszej Marii Panny w Krakowie.

Dlaczego jednak, to dziś goście zza wschodniej granicy świętują Boże Narodzenie? Otóż Prawosławni świętują według kalendarza juliańskiego, to dlatego Boże Narodzenie, a raczej Narodzenie Chrystusa (Rożdiestwo Christowo) przypada u nich 7 stycznia, czyli 13 dni później niż u katolików.

Wigilię maja oni więc dziś. Nie dzielą się jednak, jak katolicy opłatkiem, a prosforą (jest to rodzaj chleba). Warto jednak przypomnieć, że dzielenie się opłatkiem to zwyczaj rdzennie Polski i dopiero końcem ub. wieku, po raz pierwszy w 1997 roku łamali się nim Polacy z innymi nacjami na Placu Świętego Piotra w Rzymie. Na stole u Prawosławnych jest też zawsze w wigilię podawana kutia i to niezależnie od tego czy jest to w Polsce, Rosji, czy na Ukrainie. Z kolei karp to bardziej polska prawosławna tradycja.

Wigilię, jak u katolików, poprzedzał 40-dniowy post, czyi odpowiednik katolickiego Adwentu. Ten był jednak znacznie bardziej ścisły niż u katolików. Przez całe 40 dni na stołach prawosławnych nie pojawia się mięso. Ryba wyjątkowo w soboty i niedziele.
Warto też dodać, że odpowiednikiem katolickiego drugiego dnia Świąt Bożego Narodzenia (Świętego Szczepana) jest święto Soboru Najświętszej Bogurodzicy. Prawosławni świętują jednak dłużej niż katolicy. Maja 3 dzień Świąt święto Apostoła i Pierwszego Męczennika Stefana.

W Polsce, wedle szacunków mieszka od 400 tysięcy nawet do 1 miliona wiernych obrządku prawosławnego. Na ziemiach wschodnich jest też obecny kościół katolicki obrządku grekokatolickiego, powstały po Unii Brzeskiej z 1596 roku, uznający co prawda zwierzchność papieża oraz zachodnią katolicką – dogmatykę, ale w obrządu podobny do kościoła prawosławnego, z jego rozbudowaną liturgią.

Placówka duszpasterska kościoła prawosławnego w Krakowie powstała wraz z nastaniem niepodległości w 1918 roku Była ona początkowo cerkwią garnizonową dla żołnierzy polskich obrządku wschodniego, którzy licznie służyli w Polskim Wojsku. Warto przypomnieć, że w okresie międzywojennym liczny odsetek polskich obywateli był wyznania prawosławnego. Źródła podają, że było ich ok. 5 mln.
Początkowo krakowska cerkiew była przy ulicy Lubicz, następnie przy placu Na Groblach. To tam umieszczono zabytkowy XIX-wieczny ikonostas z cerkwi w Miechowie. Podczas II wojny światowej Niemcy eksmitowali parafię, sami zajmując jej pomieszczenia. Od tej pory znajduje się ona przy ulicy Szpitalnej.

Pierwszym powojennym proboszczem parafii był od 1948 roku ks. kapelan Aleksander Surwiłło, potem od 1950 roku aż do śmierci proboszczem był ks. prot. Aleksander Czubuk – Podolski. W 1962 roku przejściowo proboszczem był ks. Mikołaj Ościanko. Od grudnia 1962 do śmierci w 1985 – ks. mitrat Eugeniusz Lachocki, absolwent Instytutu św. Sergiusza w Paryżu. To on wraz z starostą cerkiewnym Michałem Kubickim rozpoczął w bardzo trudnych warunkach kapitalny remont prawosławnej świątyni, zakończony w 1984 roku. W 1985 roku proboszczem został ks. Witold Maksymowicz, a od 2004 roku proboszczem jest ks. Jarosław Antosiuk.