NOWY TARG. Żołnierską oprawę dla ceremonii pogrzebowej zapewniła reprezentacja kadetów z Prywatnego Liceum Ogólnokształcącego dla Młodzieży. Dzięki nim z żołnierskimi honorami, w ośmiu małych trumnach, w kwaterze Ofiar II wojny światowej na cmentarzu komunalnym, zostały pochowane szczątki ośmiu nieznanych żołnierzy.
Ich danych personalnych nie udało się ustalić. Na pewno jednak ponieśli oni śmierć między styczniem a kwietniem 1945 r., w związku z działaniami frontowymi na Orawie.
Na początku 1945 r. front zatrzymał się w rejonie Orawy. Nadchodzące z północno-wschodniego kierunku wojska radzieckie opanowały już Jabłonkę, natomiast Chyżne nadal pozostawało w rękach niemieckich. Opór okupanta udało się pokonać dopiero na przełomie kwietnia i maja.
Odkrycie szczątków poległych, to efekt prac eksploracyjno-rozpoznawczych przeprowadzonych w ubiegłym roku, w rejonie Zubrzycy Górnej i Lipnicy Wielkiej. Prace te były elementem szerszej akcji ekshumacyjnej, obejmującej groby żołnierzy Armii Czerwonej, a wykonanej przez Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk, prowadzonej na zlecenie Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie. Ekshumacjami objęto wówczas groby pojedyncze i zbiorowe żołnierzy sowieckich poległych w trakcie walk prowadzonych w 1945 r., znajdujące się na gruntach prywatnych lub w miejscach trudno dostępnych. W rezultacie ekshumowano szczątki 38 osób. 30 żołnierzy zostało jednoznacznie zidentyfikowanych jako żołnierze Armii Czerwonej, na podstawie odnalezionych przy nich ruchomości. Żołnierze ci zostali pochowani z wojskowym ceremoniałem w kwaterze radzieckiej na cmentarzu komunalnym w Nowym Sączu w sierpniu 2015 r.
Nie udało się natomiast ustalić przynależności armijnej i narodowej pozostałych ośmiu żołnierzy ekshumowanych w Lipnicy Wielkiej i Zubrzycy Górnej. Relacje mieszkańców Zubrzycy Górnej wskazują, że ujawnione szczątki dwóch osób mogą należeć do polskich partyzantów. Z kolei przy szczątkach sześciu osób ekshumowanych w Lipnicy Wielkiej nie odnaleziono żadnych przedmiotów świadczących o ich przynależności armijnej.
Żołnierze ci za zgodą burmistrza Nowego Targu zostali pochowani na nowotarskim cmentarzu pod pomnikiem upamiętniającym ofiary II wojny światowej w kwaterze nr 29.
Fot. z archiwum Szkoły
