JABŁONKA. Pierwszy dzień I Światowego Zjazdu Orawian został przygotowany wręcz perfekcyjnie. Mimo przeciwności, związanych z brakiem pogody i ulewą, program był realizowany zgodnie z planem.
– Ten obelisk jest symbolem orawskiego trudu i ciężkiej pracy. Jest też symbolem siły, jedności, solidarności, których uczyła nas od pokoleń orawska ziemia – mówił wójt Antoni Karlak, główny organizator Zjazdu podczas uroczystego otwarcia. Przypomniał on też, że Orawa miała skomplikowana i trudna historię. Wymagała ona też od swych mieszkańców samozaparcia, wytrwałości i solidarności.
– Drodzy Orawianie mieszkający na tej ziemi i ci, którzy ją opuściliście. Drodzy zaproszeni goście i miłośnicy tej ziemi. Wszystkich was zapraszam do świętowania – mówił wójt Antoni Karlak podczas oficjalnego otwarcia zjazdu i odsłonięcia obelisku wraz z tablicą pamiątkową upamiętniającego to historyczne wydarzenie. Wraz z nim tablice odsłonili: wójtowie Lipnicy Wielkiej Bogusław Jazowski, Raby Wyżnej – Andrzej Dziwisz, Czarnego Dunajca – Józef Babicz oraz Maria Wontorczyk, reprezentująca amerykańską Polonię, Stefan Nemtusiak z Warszawy oraz Genowefa Prylińska, przedstawicielka Towarzystwa Słowaków w Polsce, a także młodsze pokolenie Orawy: Antoś i Marysia Kulawiakowie. A potem już w niebo poleciały biało – czerwone baloniki i zagrały orkiestry dęte z Jabłonki i Lipnicy Wielkiej oraz miast partnerskich: Trsteny, Nagymányok, Wolbórza i Tvrdošina.
Uroczyste otwarcie zjazdu poprzedziła jednak msza święta w kościele parafialnym parafialnym pw. Przemienienia Pańskiego, na którą Orawiacy udali się maszerując w pochodzie z narodowymi flagami spod urzędu gminy przy dźwiękach orawskich melodii. Wraz z nimi maszerowały też 24 poczty sztandarowe. Nabożeństwo koncelebrował sam bp. Jan Szkodoń, rodem z Chyżnego wraz z innymi duchownymi pochodzącymi z Orawy. W swym kazaniu ks. biskup nawiązując do zmiennej czwartkowej pogody podkreślił, że podobnie jest w życiu. Mówił też o wartościach
zawsze obecnych w orawskich domach, takich jak Bóg, rodzina i pracowitość, które to powinny być przekazywane
kolejnym pokoleniom tej trudnej ziemi. Po mszy świętej na organach zagrał sam Andrzej Łuka, rodem Orawiak.
A potem było uroczyste otwarcie i poświęcenie Orawskiego Centrum Zdrowia. Okazałego budynku, wybudowanego, pomimo wszelkich przeciwności, a teraz wzbudzającego zachwyt. – Witam szczególnie serdecznie najzacniejszego Orawianina ks. Bp Jana Szkodonia, który przybył do nas, jako Orawianin, ale i ma również do spełnienia niedokończona misję. Otóż ks. bp przed czterema laty święcił kamień węgielny pod ten obiekt wmurowany we wschodni węgieł i
okolicznościową tablicę umieszczona wewnątrz budynku. Dziś przyjechał, aby poświecić gotowe dzieło – mówił
Andrzej Woszczek, sekretarz gminy.
– Niech orawska służba zdrowia niesie pomoc każdemu, o każdej porze i w każdej potrzebie. Niech przez cały rok drzwi do Orawskiego Centrum Zdrowia będą otwarte dla ludzi szukających porady, pomocy i zdrowia. Niech w tym miejscu Orawianie odnajdują zdrowie, siłę i radość – mówił wójt Antoni Karlak wręczając symboliczny klucz do ośrodka dyrektorowi SP ZOZ Przemysławowi Olenderkowi.
Symbolicznego otwarcia centrum przecinając wstęgę dokonali wójt Antoni Karlak, ks. bp Jan Szkodoń, senator RP prof. Stanisław Hodorowicz, podpreceda Žilinskiego Kraja Jozef Štrba, wojewoda Małopolski Jerzy Miller, przewodniczący Rady Gminy Jabłonka
Eugeniusz Moniak, zastępca wójta Bolesław Wójcik oraz Magdalena Dziubek kierowniczka apteki „Pod Zbawicielem” i dyrektor SP ZOZ Przemysław
Olenderek. – Jestem ogromnie wzruszony – mówił dyrektor. Przypomniał, że gdy kilka lat temu w istniejącym ośrodku zdrowia były coraz to gorsze warunku brano pod uwagę dwie opcje, remont istniejącego lub budowę nowego obiektu. – Wtedy poznałem wójta, jako człowieka, który nie tylko zarządza, ale chce pomóc. Potem przez lata słyszałem jego określenie, że chce przychylić mieszkańcom nieba – wspomniał dyrektor Przemysław Olenderek.
Oczywiście jak to na gościnnej Orawie, nie zabrakło poczęstunku. Stoły w Pasiece uginały się od przeróżnych smakołyków. Właścicielka restauracji dbała, by było bogato i smacznie, donoszac coraz to nowe frykasy. Był i tort czekoladowo – wiśniowy od naszej gazety internetowej dla wszystkich Orawian – słodki prezent na pierwszy Zjazd i wyraz sympatii dla Orawian.
Późnym wieczorem można było podziwiać niezwykłe widowisko pt. „Co mnie tak dzierży przy Tobie Orawo”. Wystąpiły w nim zespoły z Chicago, Zubrzycy Górnej, Lipnicy Wielkiej, a nawet z Podwilka zespół działający przy Towarzystwie Słowaków w Polsce i Orawska Grupa Teatralna. Zaprezentowały się muzyki: Trombity Haniaczyków, Hajduki z Zubrzycy Dolnej, Iskierecki z Zubrzycy Dolnej, Wolarze z Lipnicy Wielkiej, Żurkowie z Chicago, Shylec z Lipnicy Małej, Orawskie Heligonki z Jabłonki oraz muzyki z Orawki i Jabłonki.
W piątek kolejny dzień świętowania.
Patronat medialny nad tę czterodniową imprezą sprawują: TVP Kraków, Dziennik Polski, Tygodnik Podhalański, Radio Alex oraz Moja Orawa oraz PODHALEREGION. Z kolei patronat honorowy obok gospodarza zjazdu i głównego organizatora wójta gminy Jabłonka Antoniego Karlaka sprawują marszałek województwa małopolskiego Marek Sowa i wojewoda małopolski Jerzy Miller. Przewodniczącą komitetu organizacyjnego I Światowego Zjazdu Orawian jest Grażyna Karlak, a prezesem Stowarzyszenia Zjazdu – Maria Łaciak.
Warto dodać, że i skład komitetu honorowego jest niezwykle bogaty. Wchodzą do niego znane osobistości z władz kościelnych Małopolski i Orawy: ks. kard. Stanisław Dziwisz, metropolita krakowski; ks. bp. Jan Szkodoń, bp. Pomocniczy; ks. prałat Stanisław Krupa, dziekan dekanatu orawskiego; ks. Kazimierz Czepiel, wicedziekan dekanatu orawskiego oraz ks. prałat Bolesław Kołacz. W komitecie honorowym zasiadają i osobistości świata polityki i samorządu: Stanisław Hodorowicz, senator RP; posłowie: Anna Paluch, Andrzej Gut Mostowy, Edward Siarka oraz Franciszek Adamczyk, były RP oraz były konsul Generalny RP W Chicago, a także: Jerzy Miller, wojewoda Małopolski; Marek Sowa, marszałek Województwa Małopolskiego; Juraj Blanar, przewodniczący Zilińskiego Kraju Samorządowego; Krzysztof Faber, starosta nowotarski; Antoni Karlak, wójt gminy Jabłonka; Jozef Dubjak, primator miasta Trstena; Bogusław Jazowski, wójt gminy Lipnica Wielka; Józef Babicz, wójt gminy Czarny Dunajec; Andrzej Dziwisz wójt gminy Raba Wyżna; Karol Kulawiak, honorowy prezes Klubu Babia Góra w Chicago i Jan Łaciak, prezes klubu Babia Góra w Chicago.
Współorganizatorami imprezy są: wójt gminy Lipnica Wielka, wójt gminy Czarny Dunajec, wójt gminy Raba Wyżna i primator miasta Trstena, a także orawski oddział Towarzystwa Słowaków w Polsce, Klub Babia Góra przy Związku Podhalan Północnej Ameryki, Babiogórski Park Narodowy w Zawoi, Muzeum Orawski Park Etnograficzny w Zubrzycy górnej i Towarzystwo Przyjaciół Orawy.
Zdjęcia Beata Szkaradzińska