NEW JERSEY. Ukazał się drugi w tym roku numer „Tatrzańskiego Orła”. Wydawany w N
ew Jersey kwartalnik poświęcony jest szerzeniu kultury podhalańskiej w USA, jak również przynoszeniu wieści zza Oceanu góralom w Polsce.
„Tatrzański Orzeł” („The Tatra Eagle”) to pismo wydawane po polsku, angielsku i w gwarze podhalańskiej, nieprzerwanie od 67 lat przez prof. Tadeusza V. Gromadę i jego siostrę Janinę Gromadę-Kedron. Urodzone w Ameryce rodzeństwo poświęciło swoje życie prywatne i zawodowe szerzeniu kultury i historii polskiej i podhalańskiej w USA.
„Jestem człowiekiem gór…” – celebrując kanonizację Jana Pawła II bieżące wydanie otwierają zdjęcie Ojca św. podczas konsekracji Sanktuarium M.B. Fatimskiej na zakopiańskich Krzeptówkach oraz przytoczone słowa papieża Polaka, deklaracja jego przynależności do społeczności góralskiej.
Jednym z głównych tekstów numeru jest błyskotliwy artykuł prof. Tadeusza V. Gromady „Lenin in the Tatras: August 1914”, stawiający pytanie na temat tego, co by było, gdyby Lenin podczas I wojny światowej pozostał w nowotarskim więzieniu, gdzie przebywał przez 12 dni w 1914 r.
Kolejne karty prezentują teksty „Górale w dniu kanonizacji 'Nojwięksego Gazdy'” Janiny Gromady-Kedron, „Zakopane, Podhale i Górale w Wielkiej Wojnie” autorstwa Adama Pacha, „Młode lata Andrzeja Galicy” Władysława Motyki, „Franciszek Chowaniec, nasz rodak z Chicago w Armii Hallera” Franciszka Chowańca, „Ludzie” Anieli Gut Stapińskiej, czy „Visit to Chicago” Adriana Smitha.
Tadeusz V. Gromada jest profesorem historii Europy środkowo-wschodniej, historykiem polskiej emigracji do USA. Wśród jego zasług należy wymienić m.in. pracę na rzecz Polskiego Instytutu Naukowego w Ameryce (PIASA), którego w latach 1971-1990 był sekretarzem generalnym, następnie dyrektorem (1991-2011) i prezesem (2008-2011). Janina Gromada-Kedron, z wykształcenia romanistka, pełniła funkcję zastępcy dyrektora.
Krzewieniem kultury polskiej i podhalańskiej oboje zajmowali się od najmłodszych lat, kiedy występowali w zespole ludowym Gromada’s Highlander Group założonym przez ich ojca, emigranta z Podhala Jana Gromadę. W długim czasie swojej działalności grupa ta odnosiła niedoścignione sukcesy na amerykańskich scenach artystycznych.
Pismo „Tatrzański Orzeł” jest dostępne w prenumeracie. Roczna opłata wynosi 20 dolarów. Adres korespondencyjny z redaktorami:
jkedron@gmail.com igromada@mindspring.com