WĘGRY/PODHALE. Na święto Polonii Węgierskiej w Derenku, nieopodal obecnej granicy węgiersko-słowackiej, na terenie Parku Narodowego Aggtelek, przybyli pielgrzymi z Węgier i Polski, derenczanie – potomkowie spiskich i podhalańskich górali osiadłych w tym miejscu ponad trzysta lat temu.
Świadomość ich polskiej odrębności etnicznej nie zanikła, przeciwnie przyczynili się do uznania Polaków przez węgierski parlament za mniejszość narodową. Status ich polskiego pochodzenia został udowodniony przez badaczy węgierskich i polskich, i jest dalej 
podtrzymywany.
Przewodnicząca Ogólnokrajowego Samorządu Polskiego na Węgrzech dr Csúcs Lászloné Halina podczas uroczystości z dumą ogłosiła, że tegoroczne święto decyzją samorządu otrzymało rangę krajową.
Wcześniej ks. Karol Kozłowski SChr – proboszcz Polskiej Parafii Personalnej na Węgrzech poświęcił polską izbę pamięci w Domu Regionalnym w Szögliget-Derenk (Kossuth u. 57). Następnie uroczystą mszę św. odprawił w miejscu starego kościoła w Derenku w koncelebrze księży Tóth Istvána i Takács Lajosa.
Dr Csúcs Lászloné Halina – podsumowała działalność Ogólnopolskiego Samorządu Polskiego. Nawiązała do przysłowia: Kto nie dba o przeszłość, ten nie ma przyszłości i powiedziała: – Chciałabym odwrócić te słowa. Wydaje mi się, że dosyć zajmowaliśmy się wyłącznie pielęgnowaniem przeszłości, teraz przyszedł czas, abyśmy intensywniej pomyśleli o przyszłości. Właśnie myśl o przyszłości przyświecała nam kiedy tworzyliśmy, a raczej poszerzaliśmy Polski Ośrodek Kulturalno-Oświatowy uruchamiając filię w Szögliget pod kierownictwem Imre Michalika. Zadaniem tej filii jest nie tylko opieka nad ruinami wsi Derenk, chcielibyśmy ożywić te miejsca, zachować je dla przyszłych pokoleń i mamy nadzieję, że utrzymanie Domu Regionalnego Szögliget-Derenk przyciągnie wielu turystów, tym bardziej, że znajduje się na terenie Parku Narodowego Aggtelek.
Dalej nawiązała do powszechnego spisu ludności, który wykazał, że spośród 7001 osób, które na Węgrzech uznały się za Polaków, w samym województwie Borsod-Abaúj-Zemplén żyje ich 663, co stanowi prawie 10 proc. – Możemy więc śmiało powiedzieć, że jest nas dużo w tym województwie, ale niestety bardzo mnie boli, że język polski jest tu traktowany po macoszemu. Nawet w tak wielkim mieście jak Miskolc, trzecim co do wielkości na Węgrzech, gdzie 138 osób uznało się za Polaków, nie ma filii szkoły polskiej. Koniecznie musimy to zmienić – powiedziała i za ważne zadanie uznała efektywne promowanie polskiej kultury w tym regionie. – Jesteśmy świadomi, że historia rozproszyła żyjących tu Polaków, ale nie pozwolimy, żeby zamilkła derenkowska tradycja. By osiągnąć ten cel potrzebujemy takich oddanych ludzi jak Waleria Bubenkó-Greskoné i Istvan Rémiás.
Za zasługi dla węgierskiej Polonii odznaczona została burmistrz Szögliget dr Tóthné Mihalik Katalin. Następnie pod symbolicznym krzyżem na derenckim cmentarzu złożono symboliczne kwiaty.
Na odpust w Derenku przybyli radni polskich samorządów: krajowego, województwa BAZ, terytorialnych, Monika Molnár z Polskiego Ośrodka Kulturalno-Oświatowego, dr Konrad Sutarski – dyrektor Muzeum i Archiwum Węgierskiej Polonii, Jolán Poros Andrásné – przewodnicząca Wojewódzkiego Samorządu Polskiego województwa Borsod-Abaúj-Zemplén; ze strony polskiej obecny był konsul ambasady RP Andrzej Kalinowski, prezes Stowarzyszenia Rozwoju Spisza i Okolicy – Julian Kowalczyk, prezes Oddziału Polskiego Towarzystwa Historycznego w Nowym Targu – Robert Kowalski oraz Jadwiga Plucińska z Krakowa, która wraz dr. Januszem Kamockim ma ogromne zasługi w przywracaniu świadomości narodowej derenczan. Przyjechała kilku osobowa delegacja z Limanowej na czele z Markiem Sukiennikiem, Stowarzyszenia Kulturalno-Oświatowego „Ziemia Limanowska”, które oddaje pamięć żołnierzom 10 pułku piechoty honwedu (Miskolczi 10. honvéd gyalogezred) walczącego pod Limanową podczas I wojny światowej.
W części artystycznej wystąpiły: Zespół Regionalny Honaj z Dursztyna oraz węgierskie zespoły i grupy taneczne: Emőd–Istvánmajori – Polska Drenka, Mucsony-Edelény Amátor Tánccsoport, dziecięcy tańca ludowego Császta, Szivárvány z Mucsony. Ze spotkania w Derenku skorzystały delegacje polskiego i węgierskiego Leader+ – BORSOD-TORNA-GÖMÖR EGYESÜLET z Edeny i Stowarzyszenia Rozwoju Spisza i Okolicy z Łapsz Niżnych – prowadząc programowe rozmowy.
Zdjęcia Ryszard M. Remiszewski
