SZCZAWNICA. Trwa rewitalizacja zabytkowej kaplicy na XIX-wiecznym cmentarzu Szalaya. To w niej spoczywali przez lata założyciele uzdrowiska – przedstawiciele rodziny Szalayów. Prochy na czas remontu przeniesiono do podziemnej krypty kaplicy cmentarza parafialnego w Szczawnicy.
Neogotycka kaplica Szalayów była ufundowana w 1870 roku przez twórcę uzdrowiska Józefa Stefana Szalaya. W krypcie grobowej prócz członków rodziny Szalayów zmarłych w Szczawnicy, spoczywały i prochy Awita Szuberta – znanego 
fotografa. Niestety renowacja neogotyckiej kaplicy wraz z kryptą Szalayów wymagała otwarcia piwnic kaplicy. To, dlatego na czas remontu szczątki zmarłych zostały ekshumowane, zgodnie z przepisami Rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej w sprawie postępowania ze zwłokami szczątkami ludzkimi, przy obecności proboszcza szczawnickiej parafii, Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków oraz burmistrza i za zgodą Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Nowym Targu. W nowym miejscu mają pozostać do czasu zakończenia prac renowacyjnych kaplicy.
Prace są prowadzone ramach projektu pod nazwą „Rewitalizacja kaplicy cmentarnej na Cmentarzu Szalayowskim”. Obejmuje on izolację fundamentowych ścian przyziemia kaplicy, izolację poziomą ścian oraz renowację schodów zewnętrznych. Rewitalizacja kaplicy jest dofinansowana w ramach Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego 2007-2013, działania „Ochrona zabytków w Małopolsce”, na które Miasto i Gmina Szczawnica uzyskało dotację w wysokości 30 tys. zł.
– Obszar starego cmentarza, stanowiący własność Parafii Kościoła Rzymsko-Katolickiego w Szczawnicy, uległ znacznemu zniszczeniu. Brak jakichkolwiek prac remontowo-konserwatorskich przyczynił się nie tylko do degradacji zabytkowych nagrobków, ale także i kaplicy, kreując tym samym negatywny wizerunek miasta – mówi burmistrz Szczawnicy Grzegorz Niezgoda. Dodaje, że to dlatego rada miasta w listopadzie 2009 roku wyraziła zgodę na zawarcie przez miasto umowy przejęcia w nieodpłatne użyczenie nieruchomości własności szczawnickiej parafii. To umożliwiło staranie się o środki zewnętrzne na realizację prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych.
Cmentarz Szalayowski, wpisany do wojewódzkiego rejestru, powstał na początku lat trzydziestych XIX wieku. Położony jest w samym centrum Szczawnicy, bezpośrednio za kamienicą Weissmana przy ul. Głównej. Zachowane do dziś zabytkowe nagrobki świadczą o tym, że nekropolia ta była także miejscem pochówku zmarłych w uzdrowisku kuracjuszy z Królestwa Polskiego, Galicji, a nawet Litwy. Niefortunna lokalizacja nekropolii w centrum uzdrowiska sprawiła, że niestety już w 1879 r. podjęto decyzję o jej zamknięciu oraz wyznaczono teren nowego cmentarza.
Zdjęcia archiwum UM
