POLSKA – SŁOWACJA. Kto kocha ptaki, nie może być złym człowiekiem – troszczy się o przyrodę, o ekologię, edukację, zabiega, żeby na świecie było więcej śpiewu, koloru i uroku, czyli łagodności. Przekonuje o tym grono hodowców kanarków, które przez trzy dni miało swoją wystawę w Nowym Targu. A niedzielny jubileusz 35-lecia nowotarskiego Oddziału Polskiego Związku Hodowców Kanarków i Ptaków Egzotycznych stał się międzynarodową galą z udziałem zaprzyjaźnionych słowackich hodowców i primatora Kieżmarku Igora Sajtlavy.
Wystawa 
zorganizowana
w sali 
gimnastycznej 
Szkoły 
Podstawowej
Nr 5 nie 
tylko
– jak co roku – 
przyciągnęła 
spory tłum 
dorosłych 
zwiedzających i 
hobbystów. 
W większości z 
dziećmi, 
które są 
zachwycone 
ptasimi 
trelami i kolorami, a 
nierzadko 
zdołają 
rodziców 
przekonać 
do nabycia 
skrzydlatego 
śpiewaka. 
Eksponowało tu 
swoich 
skrzydlatych 
pupili 20 
hodowców: 
z Podhala, 
różnych 
miejscowości 
Polski południowej i ze Słowacji. Towarzyszyły tej wystawie II Mistrzostwa Podhala, w których sędziowie najwyższej klasy nagradzali najwartościowsze ptaki według surowych kryteriów.
Korytarz prowadzący do miejsca wystawowego zdobiły rozwieszone na ścianach malunki, rysunki i wykonane w innych technikach prace plastyczne uczniów. Inspiracją były oczywiście ptaki.
Nowotarski Odział jako pierwszy w PZHKiPE ufundował sobie sztandar z wizerunkiem św. Franciszka na awersie i logo Polskiego Związku na rewersie. Sztandar został poświecony podczas mszy w kościele św. Jadwigi Królowej, z udziałem nie tylko proboszcza, ks. Henryka Paśko, ale też kapelanów Związku – księży Zbigniewa Pluty i Mariusza Dziuby.
Po mszy uroczystości przeniosły się do restauracji „Ruczaj”, gdzie wspólny obiad był okazją do miłego spotkania, pogwarek, podziękowań i wręczenia odznaczeń. Przyjechał na nowotarski „kanarkowy” jubileusz prezes Zarządu Głównego PZHKiPE Marek Kłuciński, nie brakło reprezentacji oddziałów Związku z Krakowa i Tarnowa.
Posypały się odznaczenia i odznaki – w tym „Złota ze skrzydłami” – wręczono mnóstwo pucharów dla zwycięzców II Mistrzostw Podhala.
Puchar od prezesa Związku wraz z pochwałami za pracę otrzymał prezes nowotarskiego oddziału, Paweł Mrugała. Na jego też ręce burmistrz Marek Fryźlewicz przekazał statuetkę ze św. Katarzyną, czyli niedawno ustanowione odznaczenie Ambasador Miasta Nowego Targu.
Żegnając się na rok, hodowcy zabierali swoje śpiewające, kształtne i kolorowe (bordery, glostery, barbusy, trębacze, piękności – już uhonorowane medalami.
A prezes Mrugała wspomniał o ambitnym planie zorganizowania w Nowym Targu właśnie, w przyszłym roku, Krajowych Mistrzostw. Byłby to duży prestiż, ale i duże wyzwanie dla organizatorów.
Na razie nowotarski sztandar będzie jeździł na uroczystości w różnych oddziałach Związku, gdyż jest jedynym w Polsce.
Historię 35-letniego Oddziału spisał natomiast Stanisław Gutt:
Pomysł utworzenia nowotarskiego oddziału PZHKiPE powstał podczas wystawy kanarków i ptaków egzotycznych na Węgrzech w roku 1978. Dwójka miłośników kanarków – Pan Józef Miller z Nowego Sącza i Pani Elżbieta Bryniarska z Nowego Targu -postanowili zorganizować koło skupiające hodowców kanarków i ptaków egzotycznych. Po uzyskaniu zgody przez Miejski Urząd Spraw Wewnętrznych został powołany nowotarski oddział PZHKiPE, prezesem został Pan Józef Miller. Do zarządu powołał on Eugeniusza Papieża, Elżbietę Bryniarską, Jana Jachymiaka, Edwarda Pasławskiego. W październiku 1978 roku Zarząd Główny PZHKiPE z siedzibą w Katowicach zatwierdził powstanie nowego oddziału. Już w roku założenia koło liczyło 22 członków. Ciekawe jest to, że pod numerem 21 figurował Pan Marian Watycha zamieszkały w Nowym Targu ul. Ogrodowa 8, ojciec dzisiejszego wiceprezesa oddziału kol. Stanisława Watychy. To w jego domu odbywają się dziś spotkania członków i sympatyków naszego oddziału.
Pierwsza wystawa kanarków i ptaków egzotycznych nowotarskiego oddziału odbyła się 1-3 grudnia 1978 roku. W księdze pamiątkowej koła są wpisy gości, którzy odwiedzili wystawę a byli to między innymi red. Goczał z TVP, a także przedstawiciele nowotarskich szkół i urzędów. Księga pamięci wspomina wystawę w 1980 roku, która odbyła się w Czarnym Dunajcu, zorganizowaną przez hodowcę Eugeniusza Papieża tam zamieszkałego. Dyrektor GOK-u w Czarnym Dunajcu, Pan Jan Smółko, z wielkim uznaniem wspomina wspaniałą atmosferę, jaka wytworzyła się wokół wystawy. Dzieci młodzież z okolicznych miejscowości wraz z opiekunami zwiedzali i podziwiali kanarki i ptaki egzotyczne.
W roku następnym, tj. 1981, wystawa odbyła się znowuż w Nowym Targu, a ptaki oceniał ekspert międzynarodowy Pan Jan Kapuścik (dziś jest on członkiem honorowym i zasłużonym działaczem PZHKiPE). W roku 1982 wybrano nowy zarząd, prezesem został Eugeniusz Kukulski, wiceprezesem Marian Kolasa, sekretarzem Tadeusz Kołodziej, a skarbnikiem Wiesław Krawczyk. W tym składzie zarząd działał aż do roku 1995. Corocznie w różnych miejscach odbywały się konkursy i wystawy kanarków i ptaków egzotycznych. Ciekawy wpis w księdze pamięci jest pod datą 16 listopada 1985 roku – wystawę zwiedzili egzotyczni goście z CHRL z polskimi działaczami towarzystwa wiedzy powszechnej.
W roku 1995 prezesem zostaje kol. Józef Łukaszczyk koło liczy wtedy 22 członków z Nowego Targu i innych miejscowości, takich jak Jordanów czy Zakopane. Po śmierci prezesa Józefa Łukaszczyka w 1997 roku prezesem zostaje Andrzej Bełtowski. W tych latach wyróżniającym hodowcą oddziału był kol. Krzysztof Studecki, który wielokrotnie zdobywał tytuły Mistrza Polski.
W roku 2003 koło nowotarskie odchodziło 25-lecie istnienia oddziału. Prezes Pan Andrzej Bełtowski zorganizował wystawę w Spółdzielczym Domu Kultury w Nowym Targu, tam też odbyło się przyjęcie z racji jubileuszu, a wystawie towarzyszyły podhalańskie media czyli Radio Alex z Zakopanego i Nowotarska Telewizja Kablowa. Z okazji jubileuszu 25-lecia oddziału Zarząd Główny PZHKiPE przyznał odznaki honorowe: złote odznaki otrzymali kol. Marian Kolasa, Andrzej Bełtowski i Eugeniusz Kukulski, a srebrne kol. Józef Siuta, Bronisław Mrugała, Aleksander Sopiarz.
W roku 1999 do oddziału wstępuje młody chłopak pełen energii hodowlanej i organizacyjnej – obecny prezes oddziału Paweł Mrugała – a w roku 2004, jesienią, nawiązuje on kontakt z Karolem Podolinskim ze Słowacji, hodowcą z dużym doświadczeniem, mającym ogromną wiedzę na temat hodowli kanarków. W maju 2005 roku hodowcy z nowotarskiego oddziału: Paweł Mrugała, Bronisław Mrugała i Józef Siuta, jadą do Kieżmarku, by nawiązać szerszą współpracę ze słowackimi hodowcami. W roku 2007 hodowcy z Nowego Targu wystawiają po raz pierwszy swoje kanarki na słowackiej wystawie w Kieżmarku.
Rok 2008 jest dla nowotarskiego oddziału rokiem 30-lecia istnienia, a także zmian organizacyjnych. Z okazji jubileuszu w dniu 7 i 8 listopada 2008 roku zorganizowano w podziemiach kościoła Św. Jadwigi Królowej 30 oddziałową wystawę. W dniu 8 listopada 2008 roku o godzinie 11.00 odprawiona została przez ks. Henryka Paśko msza św. w intencji hodowców, po której hodowcy i zaproszeni goście udali się na plebanię kościoła, gdzie Pan Burmistrz Marek Fryźlewicz wręczył prezesowi oddziału medal z okazji 650-lecja miasta Nowy Targ.
W tym też roku, 18 listopada, nowym prezesem koła zostaje Paweł Mrugała, prace w oddziale nabierają rozpędu, prezes nawiązuje kontakt z Panem Robertem Sobeckim, redaktorem Nowej Exoty. Corocznie w Nowej Exocie ukazują się komunikaty i artykuły pokazujące efekt pracy naszego koła.
W roku 2009 organizujemy pierwszy opłatek naszego koła, który dziś już przeszedł do tradycji. Umacniają się kontakty ze słowackimi hodowcami, a Paweł Mrugała i Stanisław Watycha często odwiedzają Słowację spotykają się z Zofią i Karolem Podolskim, Od roku 2009 koledzy hodowcy ze Słowacji biorą udział w naszych wystawach w Nowym Targu, a my wystawiamy nasze kanarki u nich w Kieżmarku. Nowotarska wystawa uzyskała status Regionalnej Podhalańskiej Wystawy Kanarków i Ptaków Egzotycznych jest wystawą otwartą dla hodowców z Polski i zagranicy. Wspólnie ze Słowakami spotykamy się na opłatkach, wymieniamy się wiedzą hodowlaną, razem wyjeżdżamy na wystawy zagraniczne. Współpraca przyniosła dla oddziału dobre efekty i jest bardzo mocna. Wymieniamy się też materiałami hodowlanymi. Dostaliśmy parę listów z podziękowaniami za współprace od słowackich hodowców.
Na szczególna uwagę zasługuje dobra współpraca z Urzędem Miasta Nowy Targ i Panem Burmistrzem mgr Markiem Fryźlewiczem. Pan burmistrz jest wielce zainteresowany pracą naszego oddziału, a także corocznie obejmuje patronat honorowy nad naszymi wystawami. Urząd miasta sponsoruje puchary dla zwycięzców w poszczególnych kategoriach konkursowych.
Jednym z celów pracy oddziału jest popularyzacja wiedzy biologicznej zwłaszcza ornitologicznej, chcemy przybliżyć przyrodę i zachęcić dzieci i młodzież do hodowli.
Dzięki przychylności Pana mgr Krzysztofa Kurandy, Dyrektora Szkoły Podst. Nr 5, ostatnie wystawy organizujemy w w/w Szkole. Połączone one są z pogadankami na tematy ornitologiczne przygotowanymi przez członków oddziału: Pawła Mrugałę, mgr Stanisława Gutta i Szymona Dawida oraz corocznym konkursem plastycznym.
Obecnie koledzy z naszego oddziału odnoszą wiele sukcesów na różnych wystawach w kraju i zagranicą. Nasi hodowcy co roku zdobywają tytuły na Mistrzostwach Polski w roku 2012 wraz z Karolem Podolińskim zdobyli 23 puchary Ornitologicznych Mistrzostw Polski.
Sympatykiem naszego koła i kapelanem jego jest ks. Mariusz Dziuba były wikary parafi NSPJ w Nowym Targu a obecnie już proboszcz Zakopiańskiej parafi św. Krzyża.
W roku 2010 zmarł kol. Eugeniusz Kukulski, który był prezesem koła w latach 1982-1995, do końca – działaczem nowotarskiego oddziału, a w latach od 2008 do 2010 r. – przewodniczącym komisji rewizyjnej i człowiekiem wielce zasłużonym dla oddziału.
W roku 2012 prezes naszego oddziału, kol. Paweł Mrugała, został wiceprezesem zarządu głównego PZHKiPE z siedzibą w Katowicach. Jest to sukces i prestiż dla naszego oddziału.
Najbardziej aktywni i zaangażowani hodowcy naszego oddziału to: Paweł Mrugała, Stanisław Watycha, ks. Zbigniew Pluta, Stanisław Gutt, Adam Batkiewicz. Najdłużej przynależy do oddziału Kol. Marian Kolasa.
Fot. Anna Szopińska
