Tym razem prawnik wyjaśnia, w jakich przypadkach i jakim sposobem właściciel nieruchomości może doprowadzić do zniesienia służebności gruntowej.
– Skutkiem podziałów działek, poprowadzenia innych dróg, zmian własnościowych – droga konieczna czasem przestaje już być taka konieczna. Czy właściciel nieruchomości obciążonej służebnością gruntową może się jej pozbyć?
– Służebność gruntowa jest co prawda ustanawiana bezterminowo, ale niewykonywanie jej przez dłuższy czas może świadczyć, że jest zbędna. Nie ma więc potrzeby utrzymywania istniejącego „na papierze” obciążenia. Ustawodawca postanowił, że służebność gruntowa wygasa wskutek niewykonywania jej przez lat dziesięć.
– Co więc należy zrobić, żeby uwolnić nieruchomość np. od drogi koniecznej?
– Właściciel nieruchomości, na której ustanowiono służebność, może wnieść o jej zniesienie. Aby wykreślić służebność z księgi wieczystej, konieczny jest wyrok sądu ustalający jej wygaśnięcie.
– W jakich przypadkach właściciel może to zrobić?
– Jeśli służebność stała się szczególnie uciążliwa, czyli np. gdy jej właścicielowi jeździ pod oknami hałasujący ciągnik rolniczy w dziwnych porach lub gdy z powodu służebności właściciel nie jest w stanie zabudować swojej działki. Może również starać się o jej zniesienie, jeśli istnieje potencjalna możliwość skorzystania z innej drogi, czyli np. jeśli użytkownicy przejeżdżają i przechodzą ustanowioną drogą, ale mogą inaczej dotrzeć do swojej posesji.
– Jednak potrzebne jest wtedy wynagrodzenie dla tego użytkownika, na rzecz którego została ustanowiona służebność…
– Wynagrodzenie za zniesienie służebności może być wyższe niż opłata za korzystanie z drogi koniecznej. Jeśli każda ze stron się godzi, to wystarczy podpisać umowę, a jeśli nie – pozostaje droga sądowa. Wnioski do sądu składają ci, po których nieruchomości przebiega droga, oni też wskazują przyczyny, na podstawie których miałoby nastąpić wygaśnięcie służebności. Właściciele muszą podać powody i to udowodnić, ale w orzekaniu sądu ogromną rolę odgrywają biegli. Jeśli natomiast służebność utraciła znaczenie, bo jest niewykonywana przez 10 lat – zniesienie następuje bez wynagrodzenia.
