NOWY TARG – OGÓLNOPOLSKA KONFERENCJA. Jeśli był to „zlot czarownic”, to Michał Bułhakow urokliwszego by nie opisał… Wczoraj zakończyła się w nowotarskiej Bursie Gimnazjalnej im. dra Jana Bednarskiego dwudniowa Ogólnopolska Konferencja Naukowa pod hasłem: Karpaty pełne czarów. O wierzeniach, medycynie i magii ludowej Karpat polskich.
Przedmiot 
był frapujący, 
konferencji 
na takie tematy 
nie organizowano 
przez 
wiele lat, 
a – jak 
zapowiadali organizatorzy – istotnie poruszyła ona sprawy i tematy kształtujące od wieków kulturę duchową południowej Polski.
Skonfrontowanie najnowszych wyników badań pozwoliło porównać tradycje z różnych regionów Karpat i odpowiedzieć na pytanie, czy przetrwały one do dziś.
Bezpośrednią przyczyną zorganizowania konferencji jest brak dyskusji publicznej oraz rzetelnej publikacji na ten temat we współczesnym piśmiennictwie – wyjaśniali sprawcy Konferencji, czyli Polskie Towarzystwo Historyczne Oddział w Nowym Targu, Stowarzyszenie Kulturowy Gościniec z Rabki i Towarzystwo Bursy Gimnazjalnej im. dra J. Bednarskiego. W czasach poszukiwania własnej tożsamości oraz powracania do korzeni jest to szczególnie istotne. Powodem jest także chęć przełamania stereotypów dotyczących dawnych wierzeń, magii praktyk medycznych oraz wyjaśnienie kontrowersyjnych kwestii z tym związanych. Obok warstwy naukowej ważnym jest dotarcie z tą tematyką do młodzieży, której wiedza na temat tożsamości i kultury górali Karpat polskich jest ciągle niewystarczająca.
Współorganizatorami Konferencji byli: Urząd Miasta Nowego Targu oraz oddziały Polskiego Towarzystwa Historycznego w Limanowej i w Tarnowie.
W komitecie organizacyjnym trudzili się: Katarzyna Ceklarz, Magdalena Dyląg, Elżbieta Łukuś, Robert Kowalski. Projekt dofinansowany był ze środków Urzędu Miasta Nowego Targu.
Mowa była m.in. o magii góralskiego stroju, demonach zła w wierzeniach ludowych Zagórzan, zwyczajach i obyczajach romskich od momentu narodzin aż do śmierci, tajemniczych i pełnych grozy miejscach w opowieściach ludu spiskiego, czarowniku i znachorze z Gorców – Bulandzie, leczniczych roślinach i rytuałach magicznych w medycynie ludowej.
W bloku „Magiczne Karpaty” pojawiły się zagadnienia tak intrygujące jak: magiczne aspekty kultury łemkowskiej, elementy „kosmiczne” w karpackiej magii pasterskiej; magia ludowa w badaniach Franciszka Kotuli; ludzie rzucający i „odczyniający” uroki w góralskich wioskach. Jedynym, który przełamał feministyczny monopol prelegentek, stał się Joachim Popek z Uniwersytetu Rzeszowskiego. Ta uczelnia była zresztą reprezentowana przez mocną, kilkuosobową ekipę.
Wśród wykładowczyń nie mogło braknąć takiej znawczyni i etnograficznych zagadnień i autorki jak Urszula Janicka-Krzywda.
Zaznaczyła się jednak i pewna trudność w zdobywaniu badawczego i porównawczego materiału – sygnalizowana przez prelegentów (w lwiej części jednak prelegentki) niechęć ludzi do ujawniania swoich doświadczeń z magią i do opowieści o znanych im osobach, które stosują magiczne lub znachorskie praktyki. Tak, jakby indagowani nie nabrali jeszcze dystansu do tych zjawisk…
Konferencyjne materiały wyjdą drukiem i z pewnością będzie to intrygująca lektura.
