GMINA RABA WYŻNA. II Rajd Szlakami Oddziału Partyzanckiego AK kpt. Bolesława Duszy „S
zaroty” „Chłopcy z Bucznika” „Bieg na orientację” dedykowany Pamięci Żołnierzy pierwszego oddziału partyzanckiego Podhala walczących o niepodległość Polski z niemieckim okupantem pod dowództwem kpt. Bolesława Duszy ‘Szaroty” oraz najmłodszego partyzanta OP AK “Szaroty” śp. Władysława Szepelaka ps. “Młody” z Bielanki rozpocznie się 30 września o godzinie 8.45.
Hasło nawiązuje do określenia używanego w okresie okupacji niemieckiej: „Chłopcy z Bucznika”. Organizatorami rajdu są: Podhalańska Grupa Rekonstrukcji Historycznych Zgrupowania Partyzanckiego „Błyskawica” , biuro posłanki na sejm RP Anny Paluch, biuro posła na sejm RP Edwarda Siarki, Stowarzyszenie Odra – Niemen Oddział Małopolski, Gminny Ośrodek Kultury w Rabie Wyżnej, Szkoła Podstawowa im. Mariusza Zaruskiego w Bielance, Szkoła Podstawowa im. Władysława Orkana w Sieniawie.
Z kolei współorganizatorami rajdu są: Starostwo Powiatowe w Nowym Targu, Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej, koło Nowy Targ, przy współpracy Oddziału IPN w Krakowie.
Rajd ów adresowany jest przede wszystkim do młodzieży klas gimnazjalnych i podstawowych ale mogą w nim wziąć udział także osoby indywidualne zainteresowane najnowszą historią Podhala. Uczestnicy reprezentujący szkołę tworząc kilkuosobowe grupy będą przemierzać wyznaczone szlaki na których członkowie grupy rekonstrukcyjnej przybliżą postacie i epizody z historii walk Polski Podziemnej.
Rajd odbędzie się na trasie Bielanka/Bucznik – Raba Wyżna – Żeleźnica – Harkabuz – Bukowina Osiedle – Odrowąż. W czasie trwania rajdu uczestnicy poznają dzieje niepodległościowego podziemia zbrojnego z lat 1939–1945 na terenie Podhala i okolic. Dotrą do miejsc i obiektów związanych z historią walk o niepodległość Polski, częściowo osobiście będą mogli uczestniczyć w rekonstrukcji wydarzeń w terenie. Będzie również czas na program artystyczny i wspólny śpiew.
Jednocześnie przeprowadzony będzie „Bieg na orientację” im Władysława Szepelaka” ps.”Młody” . Uczestnicy biegu reprezentujący własne szkoły będą tworzyć trzyosobowe ekipy, które muszą wykazać się wytrzymałością, sprawnością fizyczną i wiedzą historyczną.
Na mecie rajdu uczestnicy i zwycięzcy otrzymają: dyplomy, koszulki rajdowe, puchary, medale i liczne nagrody jak również ciepłą partyzancka grochówkę.
Zgłoszenia uczestników przyjmowane będą przez Podhalańską Grupę Rekonstrukcji Historyczny ZP „Błyskawica” pod adresem: jand22@o2.pl , tel. 500 82 20 82.
Trasa: start -Bielanka/ Bucznik, 30 września 2016 r. godz. 8:45
I ETAP- Bielanka – Raba Wyżna
Rozpoczęcie Rajdu – Las Bucznik, obelisk partyzantów „Szaroty”, dom rodzinny Szepelaków, symboliczny grób rodziny Szepelaków, kapliczka z dwoma tablica pamięci ofiar II Wojny Światowej, grób Władysława Szepelaka ps. „Młody”.
Wspomnienie o partyzantach III Kompanii ZP „Błyskawica” i śmierci Jana Osieckiego ps. Bratek” oraz dowódcy chor. Henryku Głowińskim w zagrodzie Władysława Buksy w Rabie Wyżnej.
II ETAP – Kierówka – Żeleźnica – Harkabuz
Granica Generalnej Guberni i Słowacji, leśniczówka Franciszka Łukaszki ps. „Fred” członka AK – miejsce postoju kurierów szlaku przerzutowego KG AK z Warszawy o kryptonimie „Szkoła” oraz przeprowadzanych przez nich emisariuszy np. gen. Augusta Emila Fieldorfa „Nila” .
Kaplica Papieska na szlaku JP2 , austriackie okopy – element systemu fortyfikacyjnego z czasów Twierdzy Kraków , sprzed I Wojny Światowej.
III ETAP – Bukowina Osiedle – Odrowąż
Cmentarz, symboliczna mogiła kpt. Bolesława Duszy ps. „Szarota” oraz grób jego rodziny, pomnik ofiar II Wojny Światowej.
Apel Poległych i zakończenie II Rajdu.
PGRH ZP „Błyskawica:
II Rajd Szlakami Oddziału Partyzanckiego AK
kpt. Bolesława Duszy „Szaroty”
– „Chłopcy z Bucznika”
Pamięci Żołnierzy pierwszego oddziału partyzanckiego Podhala
walczących o niepodległość Polski z niemieckim okupantem
pod dowództwem kpt. Bolesława Duszy “Szaroty”
w tym najmłodszego partyzanta OP AK “Szaroty” śp.Władysława Szepelaka “Młodego” z Bielanki.
Bucznik – Żeleżnica – Odrowąż 2016 r.
BIEG PATROLOWY NA ORIENTACJĘ Z ZADANIAMI HISTORYCZNYMI
PAMIĘCI WŁADYSŁAWA SZEPELAKA PS. „MŁODY”
W ramach II Rajdu Szlakami „Szaroty” rozegrany zostanie bieg na orientację. Trasa biegu nie będzie pokrywać się z trasą rajdu i będzie pokonywana w 3-osobowych patrolach. Ich zadaniem będzie dotarcie do miejsc wskazanych na mapie oraz oznakowanych w terenie a związanych z dziejami walk polskiego podziemia niepodległościowego w latach II wojny i okresie powojennym.
START – LAS BUCZNIK NAD BIELANKĄ
Obelisk z nazwiskami żołnierzy „Szaroty” ufundowany przez Władysława Szepelaka „Młodego”, w miejscu przysięgi oddziału.
Zadanie: wiedza o losach partyzanckich i więziennych-obozowych poety-regionalisty Władysława Szepelaka /willa Palace- katownia gestapo w Zakopanem, Montelupich w Krakowie, KL Auschwitz, KL Mauthausen, KL Ebensee/ oraz Jego pracach na rzecz upamiętnienia dziejów OP AK „Szaroty” i wojennych losów mieszkańców Bielanki, Raby i okolic.
Na zejściu z Bucznika obok domu PP. Szepelaków- symboliczny grób, w którym po nieudanej akcji – próbie ujęcia „Szaroty” przez Gestapo spoczywały zwłoki zamordowanych: „Kasprowego”, „Kosa” i „Babci”. Trzy dni potem przybyła jeszcze jedna mogiła – Jana 1946 r. w wyniku obławy KBW giną partyzanci III komp. ZP BŁYSKAWICA mjr. Józefa Kurasia „OGNIA” – JAN OSIECKI BRATEK oraz dowódca oddziału chor. HENRYK GłOWIŃSKI GROŹNY. Ginie też gazda Buksa.
ZADANIE: informacje o 3 komp. Zwanej też Plutonem Śmierci lub Plutonem Egzekucyjnym
W cd. trasy między zabudowaniami Bielanki – Zagrody, w stronę zachodnią ,koło leśniczówki, w oddali na wzgórzu z prawej strony zabudowania gospodarcze, w których w latach II wojny była stadnina koni Generalnego Gubernatora Hansa Franka. W grudniu 1944 r. OP AK Tadeusza Studzińskiego „Kurniawa” zarekwirował 32 konie arabskie i 105 owiec. Ten sam oddział miesiąc później wykonał wyrok śmierci na największym zdrajcy z Podhala jakim był Goralenfuhrer kolaborujący z hitlerowcami – Wacek Krzeptowski z Kościeliska. To co nie udało się podczas kilku akcji naszemu „Szarocie” pod sam koniec wojny wykonał „Kurniawa” pod Tatrami.
Cd. trasy przez las, którego przedwojennym właścicielem był ród Głowińskich. Jeden z nich Jan Głowiński „Czech” był partyzantem IV batalionu 1 PSP AK . W AK walczył też Antoni Głowiński „Godziemba”. Mijamy stary kamieniołom i miejsce z 3 kamieniami. Legenda głosi, że Trzy Kamienie to pozostałości po kościele, który zapadł się pod ziemię.
6 km/ Poruszamy się teraz żółtym szlakiem Papieskim, na południowy-zachód , który doprowadza do skrzyżowania ze szlakiem niebieskim, biegnącym grzbietem Pasma Podhalańskiego, równolegle do drogi Harkabuz-Bukowina Osiedle.
7 km/ Na szlaku niebieskim , w kierunku południowym, docieramy do punktu kulminacyjnego biegu – gajówki leśniczego Franciszka Łukaszki „Freda”. W zaroślach widnieją pozostałości po zabudowaniach gospodarczych dawnej gajówki.
Gajówka ta stała na granicy Generalnej Guberni od wschodu oraz Słowacji od zachodu. Granica strzeżona była przez niemiecką i slowacką straż graniczną. Przez teren gajówki przechodziły oddziały AK, partyzanci „Ognia” , kurierzy, przemytnicy oraz ludzie z Polski, którzy na własna rękę odważyli się przekraczać nielegalnie wojenne granice. Było to miejsce postoju kurierów szlaku przerzutowego Polskiego Państwa Podziemnego- Łączności Zagranicznej o kryptonimie „Zagroda” Komendy Głównej AK kierowanej przez dzielne kobiety:
Emilie Malessę „Marcysie”, żonę d-cy Zgrupowania Świetokrzyskiego AK cichociemnego mjr. Jana Piwnika „Ponurego” oraz Elżbietę Zawadzką „Zo”, jedyną kobietę wśród 316 cichociemnych. Tutejsza trasa nosiła kryptonim „Szkoła”. W tej gajówce zatrzymał się ppłk.dypl.August Fieldorf „Nil”, przeprowadzany przez kurierów z Raby W. Przekraczał on granicę jako jeden z pierwszych emisariuszy Rządu RP w Londynie, przez Węgry , Słowację, Podhale do Warszawy. Tym kurierskim szlakiem podążał jeden z najbardziej brawurowych kurierów południowej Polski – Poldek Kwiatkowski „Tomek Sądecki”, działający na terenie Raby W. i Orawy. Na swym koncie miał 96 udanych przejść przez zieloną granicę w kierunku Węgier.
Przebiegamy wzdłuż dawnej granicy Generalnej Guberni i Słowacji, polną drogą wiodącą przez pola rolników w Harkabuza. Nazwa wsi wywodzi się z XVI-XVII-towiecznej nazwy formacji wojskowej arkabuzerów – lekkiej kawalerii lub piechoty , używającej ręcznej broni palnej gładkolufowej /arkabuz/, w Polsce od czasów Batorego.
Mijamy kopce i słupki graniczne ustawione przez Słowaków w listopadzie 1939 r. po utworzeniu przez Hitlera nowej granicy Słowacji.
Ostatni odcinek biegu – podejście na górę Żeleźnicę, znajdującą się na Szlakach Papieskich JP2 / ołtarz polowy i krzyż poświęcony w 26 rocznicę wyboru JP2 , 2004r – fundator Franciszek Kwak z Bukowiny oraz tablica upamiętniająca górską wędrówkę „Wujka” Karola Wojtyły z przyjaciółmi, spod Babiej Góry do Krynicy.-fundatorka Anna Lenart z Odrowąża, w domu której nocowali we wrześniu 1953 r turyści z Karolem Wojtyłą/
9 km/ META – na szczycie Żeleźnicy / 912 m npm/ ; jeden z najwyższych punktów na grzbiecie Pasma Podhalańskiego;
austriackie okopy sprzed I wojny – pozostałości linii fortyfikacyjnej mającej zatrzymać ofensywę Rosjan uderzających na Wiedeń.Ślady austriackiej linii obronnej : rowy strzeleckie, okopy, stanowiska ckm, punkty obserwacyjne, schrony – ciągną się wzdłuż drogi Pieniążkowice-Raba W. oraz na wzgórzach Kierówka, Makuchówka, Janowcówka. Podobne można spotkać na terenie Twierdzy Przemyśl i w Karpatach Wschodnich na Ukrainie.
Na zwycięzców czekają na mecie: puchary, dyplomy, medale, koszulki i nagrody.
PGRH ZP „Blyskawica”
REGULAMIN
II RAJD SZLAKAMI ODDZIAŁU PARTYZANCKIEGO AK
KPT. BOLESŁAWA DUSZY „SZAROTY”
„CHŁOPCY Z BUCZNIKA”
1. Warunki uczestnictwa :
Warunkiem uczestnictwa w Rajdzie jest zapoznanie się z regulaminem, jego przestrzeganie oraz stosowanie się do zaleceń i decyzji organizatorów Rajdu reprezentowanych przez tzw. Sztab Rajdu i osoby oddelegowane przez Sztab.
2. Charakter rajdu:
Rajd ma charakter rajdu pieszego. Trasy do przejścia przebiegają oznakowanymi szlakami i ścieżkami zaznaczonymi na mapie.Trasę Rajdu uczestnicy pokonują w grupach reprezentujących szkoły do których uczęszczają.
Telefony kontaktowe na starcie Rajdu otrzymają uczestnicy Rajdu. W sytuacji kryzysowej, pomocy udziela Sztab Rajdu lub oddelegowane przez Sztab osoby.
Grupy szkolne składające się z niepełnoletnich uczestników Rajdu, mają w składzie pełnoletniego opiekuna. Do opiekuna Grupy należy opieka nad podopiecznymi i podejmowanie decyzji zapewniających im bezpieczeństwo. Grupy podczas trwania Rajdu zachowują wszelkie zasady bezpieczeństwa.
3. Cele rajdu:
1.Poznanie dziejów niepodległościowego podziemia zbrojnego z lat 1939-1945 na terenie Podhala i okolic.
2. Dotarcie do miejsc i obiektów – świadków historii.
3.Prezentacja żywej historii – inscenizacje, rekonstrukcje wydarzeń w terenie.
4.Poznanie warunków życia, do jakich byli zmuszeni przebywający w lasach partyzanci.
5.Kultywowanie pamięci o Żołnierzach Podziemia Niepodległościowego.
4. Wyposażenie każdego uczestnika:
1. Plecak z prowiantem na trasę
2. Obuwie górskie (buty trekkingowe)
3. Ubranie przeciwdeszczowe
4. Notatniki długopis
5. Ubezpieczenie i podstawowa opieka medyczna:
Organizatorzy nie przewidują dodatkowego ubezpieczenia. Opiekunowie młodzieży szkolnej winni posiadać nr aktualnej polisy ubezpieczeniowej szkoły.
6.Transportu i przewozu uczestników rajdu organizatorzy nie zapwenieją.
7.Zgłoszenia oraz zmiany w grupach szkolnych przyjmowane są pod adresem: jand22@o2.pl
Tel. Kontaktowy: 500 82 20 82
PGRH ZP „Błyskawica”
