NOWY TARG. Każdego dnia nowotarżanie przechodzą obok kamienicy nr 12 i umieszczonej na niej małej kapliczki. Niewielu wie, że jest w niej rzeźba św. Jadwigi Królowej Polski, będąca katolicką patronką naszego kraju.
To tę ciekawą historię można było poznać podczas comiesięcznego wykładu Barbary Słuszkiewicz w Muzeum Podhalańskim. Pani Barbara zna nie tylko historię mieszkańców nowotarskich kamieniczek, ale także wie wiele o architekturze i charakterystycznych punktach rynku.
W lutym podczas wykładu „Mieszkańcy kamieniczek nowotarskiego Rynku na przełomie XIX / XX w.” wszyscy zainteresowani mogli poznać historię kamienic o numerach 12 i 13. Jak podkreśla Barbara Słuszkiewicz jej książka ma w zamyśle wyzwolić w nowotarżanach chęć poszukiwania przodków. Dlatego na jej spotkaniach w Ratuszu pojawia się wielu mieszkańców zainteresowanych swoim pochodzeniem, toteż często wykład przemienia się w dialog ze słuchaczami – Dziś to mam tremę, bo mam takich słuchaczy! – mówiła autorka na lutowym spotkaniu. Tymczasem korzyści z tych spotkań są obustronne. Mieszkańcy mają możliwość poznania nieznanych dotąd szczegółów z historii swojej rodziny, ale także mogą podzielić się z prowadzącą swoją wiedzą, która nie została odnotowana w żadnych dokumentach, a z pewnością będzie przydatna w pisaniu książki.
Patrząc na północną pierzeję nowotarskiego rynku, szczególnie wyróżniającą się kamienicą jest właśnie ta o numerze 12. To jej zostało poświęcone najwięcej uwagi na ostatnim wykładzie. Autorem nietypowego projektu rozbudowy domu w latach 1906 / 1907 był znany architekt Jan Stefan Meyer. Budynek od lat korzystnie wyróżniał się spośród obiektów usytuowanych przy rynku. Posiada charakterystyczny „złamany dach”, będący efektem przełamania kalenicy – najwyższego elementu – wprowadzeniem szczytu z dwoma osiami okiennymi. Dzięki temu na fasadzie budynku powstało miejsce na umieszczenie charakterystycznej rzeźby. Codziennie nowotarżanie przechodzą obok kamienicy i „małej kapliczki” nawet nie wiedząc, że umieszczona tam rzeźba to św. Jadwiga Królowa Polski, będąca katolicką patronką naszego kraju. Jej atrybutem jest but, a związane jest to z legendą według której chcąc pomóc biednemu robotnikowi pracującemu przy budowie kościoła obdarowała go drogocenną klamrą ze swojego buta. Ten z kolei w dowód wdzięczności obkuł jej ślad buta, który pozostawiła na kamieniu oblanym wapnem i wmurował w świątynię.
Nowotarska rzeźba co prawda trzyma coś w rękach, ale nie przypomina to buta i nie wiadomo, co to jest… Rzeźbę patronki zamówił jeden z właścicieli kamienicy, który miał córkę Jadwigę. Śledząc drzewo genealogiczne mieszkańców kamienicy nr 12 można zauważyć, że imię to pojawia się kilkakrotnie.
Wykład Barbary Słuszkiewicz trwa zazwyczaj około dwóch godzin. Podczas każdego omawiana jest historia mieszkańców dwóch sąsiadujących ze sobą budynków. Następny wykład odbędzie się w dniu 14 marca 2013 r. o godz. 17.00 w Muzeum Podhalańskim, w nowotarskim Ratuszu. Tym razem będzie to okazja do poznania historii kamienicy nr 14 i 15.
Zdjęcia Anna Giżycka
