To, co przez lata gromadził Józef Różański – mistrz pszczelarski z Nowego Targu w swojej spytkowickiej Pasiece „Pod Lasem”, jest jedną z najbardziej unikatowych kolekcji w Polsce. Teraz eksponaty można oglądać tylko w Domu Pszczelarza w Kamiannej, któremu zostały darowane.
Dotyczy to podobizn św. Ambrożego, bo stare ule już wcześniej trafiły do skansenu przy Urzędzie Gminy Spytkowice.
Zaledwie część bogatego zbioru figur i wizerunków patrona bartników można było w marcu zeszłego roku podziwiać w nowotarskim ratuszu. Wystawa Święty Ambroży ze zbiorów „Pasieki Pod Lasem” w Spytkowicach była jednak pożegnaniem z kolekcją.
O takim jej losie przesądził fakt, że zbiory nie zmieszczą się na II piętrze ratusza, gdzie miały znaleźć swoje docelowe miejsce. Mistrz Jozef postanowił więc sprezentować dzieła Domowi Pszczelarza. Kolekcja liczy około 200 eksponatów, a reprezentują one około 20 najrozmaitszych technik plastycznych – od wizerunków świętego Ambrożego malowanych na szkle, przez obrazy, grafiki, figurki z drewna, z metalu, a nawet z węgla czy z soli. Jest także korzenioplastyka, są tkaniny.
Zaczęło
się to zbieractwo
od rzeźby Jacka Giełczyńskiego, wykonanej z okazji Ogólnopolskich Dni Pszczelarza w Nowym Targu. Do tego zaczęły dołączać dzieła ludowych artystów: ceramiki Zofii Czubernatowej, rzeźby w drewnie Mieczysława Słowakiewicza oraz o prace dzieci z Młodzieżowego Domu Kultury, wykonywane podczas dorocznych konkursów. Ponieważ spytkowicka Pasieka odwiedzana była tłumnie nie tylko przez wycieczki z całego kraju i zagranicy, ale też artystów i przyjaciół pszczelarzy, tu też przez ćwierć wieku z górą odbywały się słynne Majówki z artystycznym programem – zbiór powiększał się o nowe dzieła i prezenty.
Podobizny biskupa Mediolanu w posiadaniu Józefa Różańskiego są różnych gabarytów – od prac miniaturowych, po nawet trzymetrowe. Te największe są w Kamiannej wyeksponowane plenerowo, pomiędzy ulami, czyli w naturalnej scenerii – tak, jak stały w spytkowickiej Pasiece „Pod Lasem”. Mniejsze rzeźby, ceramika i obrazy trafiły do regałów i na ściany w reprezentacyjnej sali.
Mistrz Józef przez lata gromadził także stare ule i pszczelarski sprzęt. Tę część swoich zbiorów postanowił z kolei przekazać gminie Spytkowice. 18 zabytkowych uli stanęło na placu przy Urzędzie Gminy, tworząc bartniczy skansen urządzony z pomocą unijnych środków. Najstarszy ul, drążony w pniu, powstał przed 200 laty. Ciekawy ul. skrzynkowy z 1881 r. to dzieło kowala z nowotarskiego osiedla Gazdy. Z tych samych lat prawie pochodzą np. drewniana miodarka czy prasa do wyciskania miodu z plastrów.
Dla licznego grona bywalców majówek w „Pasiece pod Lasem” pociechą jest przyrzeczenie, że będą się one nadal odbywały, ale już Kamiannej, w otoczeniu tych samych dzieł, które wypełniały pasiekę. Dom Pszczelarza przejął spytkowicką tradycję.
