NOWY TARG. Ostatnim elementem obchodów 94. Rocznicy odzyskania Niepodległości w Nowym Targu stało się otwarcie dwóch historycznych wystaw w budynku Bursy Gimnazjalnej, gdzie trwała jeszcze trzydniowa Międzynarodowa Konferencja Naukowa „Dzieje wojen i wojskowości w badaniach regionalnych od starożytności do współczesności”. Na wstawy przyszli uczestnicy obchodów zaraz po mszy w intencji Ojczyzny, odprawionej w kościele Najświętszego Serca Pana Jezusa, z udziałem Chóru „Echo Gorczańskie”.
Wystawy w Bursie to dzieło dwóch współpracujących z nowotarskim oddziałów Polskiego Towarzystwa Historycznego: w Limanowej i w Tarnowie. Ten pierwszy, na bazie materiałów Muzeum Regionalnego Ziemi Limanowskiej, Muzeum parafialnego limanowskiej Bazyliki i zbiorów marka Sukiennika przygotował potężną wystawę pod hasłem „Szlak bojowy Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich i 3 Dywizji Strzelców Karpackich w relacjach oraz obiektywie Limanowian”.
Oddział tarnowski stworzył natomiast ekspozycję „30 Garnizon Tarnów w II Rzeczpospolitej”.
Limanowska wystawa poświęcona karpatczykom i walkom o Tobruk gromadzi materiał tak obfity, że szczupłość sal w Bursie nie pozwoliła na sprowadzenie jej w całości. Ale pokazane dokumenty, zdjęcia, listy, pamiątki, elementy żołnierskiego ekwipunku – wzbudziły tym większe zainteresowanie nowotarżan, że spora rzesza młodych ludzi wywędrowała stąd po wybuchu wojny, by walczyć w polskich siłach zbrojnych na Zachodzie, że – choć odszedł na wieczną wartę Kazimierz Koszyca, autor książki o swoich wojennych losach jako żołnierza Karpackiej Brygady – to żyją jeszcze żołnierze z Tobruku: Stanisław Mroszczak, Jan Gryglak. Historia tego pierwszego jest opisana w tegorocznym numerze Almanachu Nowotarskiego, a tego drugiego – przygotowywana do druku w formie książkowej. Niezależnie od wspomnianych wydawnictw zrodził pomysł, by limanowską wystawę poszerzyć o część nowotarską.
– Nie dajmy sobie odebrać historii, ani wmówić, że tych kilka godzin w szkolnym programie jest niepotrzebnych, bo nie wiadomo jeszcze, czego nam przyjdzie bronić… – apelowała przy otwarciu wystaw posłanka Anna Paluch.
Odpowiedzią Forum Małopolskich Oddziałów PTH jest adresowany do młodzieży właśnie projekt edukacyjny, który z początkiem przyszłego roku zainicjowany w Limanowej, znajdzie kontynuację w także w innych regionach. Jego przedmiot to powstanie styczniowe, gdyż rok 2013 został ogłoszony rokiem tego największego z polskich powstań narodowych.
