ZDROWIE. W Polsce co godzinę stawiana jest komuś diagnoza: nowotwór krwi, czyli białaczka. Dla wielu chorych jedyną szansą na wyzdrowienie jest przeszczepienie szpiku od dawcy niespokrewnionego. Przeszczep szpiku nie wiąże się z zagrożeniem dla zdrowia i życia dawcy, a dla biorcy może oznaczać podarowanie nowego życia.
Istnieje przekonanie, że dawstwo szpiku to zastrzyk w kręgosłup i spowodowany tym paraliż. To nieprawda. Ratując komuś życie przez oddanie szpiku kostnego, nie narażamy swojego. Potencjalny dawca musi się jedynie zarejestrować i poddać badaniu materiału genetycznego (wymaz śliny z policzka) w celu ustalenia zgodności antygenowej.
Metody pobierania szpiku kostnego:
Istnieją dwie metody pobierania komórek macierzystych. Pierwsza to pobieranie komórek macierzystych z krwi obwodowej (około 80% zabiegów), druga to pobranie szpiku z talerza kości biodrowej (około 20% zabiegów) . Metodę wybiera lekarz. Potencjalny dawca, przed przystąpieniem do oddawania szpiku, musi przejść badania oceniające jego stan zdrowia, zarówno pod kątem bezpieczeństwa dla dawcy, jak i samego pacjenta.
Jeżeli badania wypadną pomyślnie, można rozpocząć przygotowanie do przeszczepu. Chory na pięć dni przed zabiegiem dostaje chemię, która maksymalnie obniży jego odporność. Zwiększy to szanse na przyjęcie obcych komórek przez jego organizm. Na tym etapie dawca nie powinien zrezygnować, ponieważ jeżeli nie doszłoby do przeszczepu życie chorego byłoby poważnie zagrożone.
Jeżeli lekarz zdecyduje się pobrać komórki macierzyste z krwi obwodowej, dawca przez pięć dni musi przyjmować zastrzyki stymulujące produkcję komórek macierzystych szpiku, które przedostają się do krwi obwodowej i są stamtąd pobierane. Zastrzyki wykonuje sobie dwa razy dziennie sam dawca, igłę wbija poniżej pośladków lub w brzuch. Zastrzyk nie boli, ponieważ igła jest bardzo cieniutka i ma długość 1 centymetra. W trakcie pobierania komórek macierzystych dawca siedzi lub leży, jedną igłę ma wbitą w zgięcie łokciowe, a drugą w nadgarstek. Krew pobrana igłą w zgięciu łokciowym, przechodzi przez urządzenie „wyłapujące” komórki macierzyste, a następnie wraca do organizmu dawcy przez igłę wbitą w nadgarstek. Zabieg trwa około 4 godzin. Po kilku godzinach dawca może normalnie funkcjonować.
Pobieranie szpiku kostnego z talerza kości biodrowej wymaga dwudniowego pobytu w szpitalu. Dawca otrzymuje pełne znieczulenie. Zabieg z narkozą trwa godzinę. Dzień po zabiegu, pacjent może wrócić do domu. Szpik szybko się regeneruje (ok. 2 tygodnie).
Kto może zostać dawcą?
Dawcą szpiku kostnego może zostać każda osoba pomiędzy 18 a 55 rokiem życia, ważąca minimum 50 kilogramów i nie mająca dużej nadwagi. Kobiety w ciąży, które wcześniej zgłosiły się do rejestracji są blokowane do 6 miesiąca po porodzie.
Więcej informacji na www.dkms.pl lub pod numerami telefonów:
22 331 01 47, 22 882 94 00 – Biuro Fundacji DKMS – Baza Dawców Komórek Macierzystych Polska ;
668 499 064, 883 599 616 – Ogólnokrajowe Stowarzyszenie Pomocy Chorym na Przewlekłą Białaczkę Szpikową (p. Jan Salamonik, p. Julian Stachniak);
602 377 088 – Organizatorzy akcji w Sromowcach Niżnych (p. Marta Miś).
27 października – Dzień Dawcy Szpiku w Sromowcach Niżnych
Fot. Z archiwum organizatorów
